Dvanaest evropskih zemalja, zajedno sa Kanadom i Japanom, ostro su osudile odluku Izraela da 11. decembra legalizuje 19 isturenih naseljničkih tačaka na Zapadnoj obali, ocenivši da to ugrožava izglede za rešenje dve države. Izraelski zvaničnici brane prava Jevreja na "Zemlji Izraela", dok UN prijavljuju porast napada naseljenika — najmanje 264 u oktobru. Organizacije upozoravaju da su outposti često nezakoniti i da njihova legalizacija pogoršava humanitarnu i bezbednosnu situaciju.
Izrael Legalizovao 19 Isturenih Naselja Na Zapadnoj Obali — 12 Evropskih Zemalja, Kanada I Japan Oštro Osudili Potez
Israelis look at troops standing guard during a weekly settlers' tour in Hebron, in the Israeli-occupied West Bank, on December 13, 2025. - Mussa Qawasma/Reuters
Dvanaest evropskih zemalja, zajedno sa Kanadom i Japanom, ujedinile su se u oštroj osudi odluke Izraela da 11. decembra legalizuje i uspostavi 19 isturenih naseljničkih tačaka na okupiranoj Zapadnoj obali. Države upozoravaju da takvi jednostrani potezi ugrožavaju izglede za dugoročan mir i stabilnost u regionu.
Zajednička izjava i kritike
U zajedničkoj izjavi potpisanoj u sredu zemlje su navele da „takve jednostrane aktivnosti, koje su deo šire intenzifikacije politike naseljavanja na Zapadnoj obali, ne samo da krše međunarodno pravo već i rizikuju da podstaknu nestabilnost”.
„Ponovo potvrđujemo našu nepokolebljivu posvećenost sveobuhvatnom, pravednom i trajnоm miru zasnovanom na rešenju dve države…”
Reakcije Izraela
Izraelski kabinet je, prema izvorima, 11. decembra formalno odobrio legalizaciju 19 isturenih naseljničkih tačaka. Desničarski ministar finansija Bezalel Smotrich, koji je sam poreklom iz naseljenika, objavio je odluku na društvenim mrežama, poručivši da će Izrael nastaviti da gradi i naseljava „zemlju nasledstva naših predaka”.
Ministar spoljnih poslova Izraela odbacio je zajedničku izjavu stranih država i napisao na platformi X da države ne mogu ograničiti pravo Jevreja da žive u "Zemlji Izraela".
Pravni i humanitarni kontekst
Zapadna obala, pod izraelskom okupacijom od 1967. godine, dom je više od 3,3 miliona Palestinaca. Većina međunarodne zajednice smatra izgradnju naselja na okupiranim teritorijama protivnom međunarodnom pravu; isturene tačke ("outposti") su često nezakonite i prema izraelskom zakonodavstvu.
Israeli bulldozers are seen working in the abandoned Jewish settlement of Sa'anur, south of Jenin in the West Bank, in preparation for the return of Jewish settlers, following the Israeli government's approval of their return, on December 23, 2025. - Nasser Ishtayeh//SOPA Images/LightRocket/Getty Images
Organizacije za ljudska prava i nadzor naseljavanja navode da naseljenici postavljaju isturene tačke sa ciljem da u narednom periodu dobiju retroaktivnu legalizaciju. Mnoge od novousvojenih tačaka nalaze se duboko u unutrašnjosti Zapadne obale.
Nasilje i bezbednosne posledice
Uznemiravajući porast nasilja naseljenika prema Palestincima zabeležen je ove godine, posebno tokom berbe maslina u oktobru i novembru. Desetine snimaka pokazuju maskirane napadače koji koriste palice, kundake ili vatreno oružje, ponekad u blizini ili uz podršku izraelskih snaga.
Ujedinjene nacije su u nedavnom izveštaju registrovale najmanje 264 napada naseljenika u oktobru — najviše otkako UN prate ovakve incidente od 2006. godine. UN je pozvao Izrael, kao okupacijsku silu, da preduzme mere kako bi zaštitio palestinsko stanovništvo i kaznio počinioce.
Širi politički kontekst
Trenutna desničarska vlada u Izraelu, na vlasti od 2023. godine, ubrzala je odobravanje naseljavanja; u maju je objavljeno osnivanje 22 nova naselja, što organizacija Peace Now opisuje kao najveće širenje u više od 30 godina. Istovremene vojne operacije i rušenje palestinskih domova doveli su do raseljavanja i zabrinutosti UN i palestinskih zvaničnika da se radi o prinudnom raseljavanju.
Ispravka: Tekst je ažuriran kako bi se ispravio broj evropskih zemalja koje su u zajedničkoj izjavi osudile legalizaciju naselja.
Pomozite nam da budemo bolji.
