Zašto Su Pre ~1.000 Godina Dva Muškarca Sahranjena U 6.000 Godina Starom Menga Dolmenu?

Složen DNK test izuzetno degradiranih ljudskih ostataka na poznatom neolitskom lokalitetu Menga Dolmen kod Malage ukazuje da je ovaj megalitski spomenik imao ritualno značenje i u srednjem veku — pre nešto više od 1.000 godina.

Tim istraživača analizirao je ostatke dvojice odraslih muškaraca pronađenih 2005. godine na mestu koje je pod zaštitom UNESCO-a u okviru kompleksa Antequera Dolmens. Rezultati pokazuju da su se prakse ukopa i simbolika mesta nastavile mnogo vekova nakon izgradnje dolmena.

„Predlažemo tumačenje ovih inhumacija zasnovano na istorijskim izvorima,“ navode autori studije objavljene u Journal of Archaeological Science: Reports, „u okviru šireg arheološkog konteksta srednjovekovnog fenomena ponovne upotrebe prahistorijskih spomenika na Iberijskom poluostrvu.”

Oba muškarca — procenjene starosti oko 45 godina u trenutku smrti, iako su njihova pokapanja bila razdvojena za oko dva veka — nađena su ukopana licem nadole i poravnata sa osirom simetrije megalita. Takav položaj delom odgovara islamskoj pogrebnoj praksi tog doba, ali specifično poravnanje sa ose megalita razlikovalo se od drugih tadašnjih islamskih grobova u regionu, što ukazuje na poseban ritualni značaj lokacije.

Radiokarbonsko datiranje svrstalo je ove sahrane u period od oko 8. do 11. veka nove ere. DNK je bila snažno degradirana, ali istraživači iz Univerziteta Huddersfield, Univerziteta u Sevilli, Harvarda i Francis Crick Instituta uspeli su iz jednog kostura izvući genetske podatke koji ukazuju na mešovito poreklo — veze sa Zapadnom Evropom, Severnom Afrikom i Levantom (istočno Sredozemlje).

Takav genetski potpis odgovara demografskim trendovima Iberijskog poluostrva u ranom srednjem veku i pomaže potvrditi srednjovekovni kontekst ovih inhumacija. Nalazi pokazuju da je Menga, uprkos svojoj neolitskoj starosti, ostao simbolički i ritualno važan za zajednice više hiljada godina nakon izgradnje.

Šta je Menga Dolmen?

Menga Dolmen nalazi se u srcu andaluzijske regije i deo je kompleksa koji obuhvata tri megalitska spomenika. Sagrađeni u neolitu od velikih kamenih blokova, monumenti formiraju komore sa nadvratnim krovovima ili lažnim kupolama, pokrivene humkama zemljine mase. UNESCO ih opisuje kao „jedno od najupečatljivijih arhitektonskih dela evropske preistorije“ i ključan primer evropskog megalitizma.

Uspostavljanje genetskih i hronoloških podudaranja sa prethodno pronađenim ostacima sugeriše da u srednjem veku lokalno stanovništvo nije nužno gledalo na Menga Dolmen kao na zaboravljenu ruševinu, već kao na i dalje sveto i aktivno mesto megalitskog značaja.

Važnost otkrića: Studija osvetljava trajan kontinuitet ritualnog značenja jednog neolitskog spomenika i pokazuje kako se kulturna memorija i verske prakse mogu održati, transformisati ili ponovo uspostaviti kroz milenijume.