NASA-ini satelitski snimci pokazuju da je ledenjak A-23A poprimio intenzivnu plavu boju zbog velikih lokvi otopljene vode. Instrument MODIS na Terra satelitu snimio je 26.12.2025. tamnoplave meltwater lokve koje pojačavaju plavu nijansu. A-23A je od 1986. znatno opao i danas zauzima oko 580 kvadratnih milja (≈1.500 km²); naučnici upozoravaju da voda u pukotinama ubrzava unutrašnje raspadanje i može dovesti do potpunog razdvajanja u narednim danima ili nedeljama.
Plavi div na moru: Zašto je ledenjak A-23A poprimio intenzivnu plavu boju i šta to znači
Iceberg A-23A as seen from the International Space Station. (Image: NASA)
NASA-in Earth Observatory zabeležio je upečatljive satelitske snimke ledenjaka A-23A, jednog od najvećih ledenih blokova koji su ikada praćeni. Dok pluta Južnim Atlantskim okeanom, ledenjak je počeo da poprimа intenzivnu plavu nijansu.
Ova promena boje nije samo lepa slika — to je znak oštećenja i intenzivnog topljenja. Plava boja ukazuje na prisustvo velikih površina otopljene vode (meltwater) koje se skupljaju na površini i u udubljenjima leda.
An image of iceberg A-23A in the South Atlantic Ocean taken on Dec. 26, 2025 by NASA's Terra satellite showing extensive pools of blue meltwater visible on its surface. (Image: NASA)
Pod normalnim uslovima ledeni blokovi deluju beli zato što bezbrojni sitni vazdušni mehurići u ledu raspršuju sve talasne dužine svetlosti skoro jednako. Kako se led topi i gubi mehuriće, čista voda i gust ledeni slojevi počinju da apsorbuju duže (crvene i žute) talasne dužine, dok se kraće plave talasne dužine češće rasipaju i vraćaju ka posmatraču — što stvara upečatljiv modri ton.
Šta je konkretno zabeleženo? Na dan 26. decembra 2025. instrument MODIS na NASA-inom Terra satelitu snimio je velike, tamnoplave lokve otopljene vode na površini A-23A. Ove lokve mogu biti nekoliko metara duboke; veća dubina i prozirnost vode pojačavaju plavu nijansu u satelitskim snimcima.
An image captured on Sept. 11, 2025, by NASA's Terra Satellite shows the ongoing disintegration of Iceberg A-23A. (Image: NASA Earth Observatory)
Kratak istorijat i veličina
A-23A se odlomio od Filchnerove ledene police na Antarktiku 1986. godine. Tada je bio skoro dvostruko veći od američke savezne države Rhode Island. Danas pokriva približno 580 kvadratnih milja (oko 1.500 km²) — znatno smanjenje u odnosu na prvobitnu veličinu tokom skoro četiri decenije plutanja i fragmentacije.
Zašto se meltwater pojavljuje baš sada
Tokom južne letnje sezone, toplije vazdušne temperature i toplija okeanska voda ubrzali su površinsko topljenje leda. Otopljena voda se zadržava u pukotinama i niskim mestima, stvarajući vidljive plave pruge i mrlje koje kontrastiraju sa ostacima belog leda.
Šta plava boja govori o budućnosti ledenjaka
Prisustvo dubokih lokvi otopljene vode je upozoravajući znak: voda u pukotinama povećava opterećenje i može prodreti u unutrašnje pukotine, proces poznat kao hidrofracture, koji ubrzava razdvajanje i konačni raspad. Satelitski snimci, kao i posmatranja astronauta sa Međunarodne svemirske stanice, ukazuju da A-23A može biti blizu potpunog raspada u narednih nekoliko dana ili nedelja, kako se bude približavao toplijim morima.
Važno: Tačan trenutak raspada nije precizno predvidiv — zavisi od daljeg kretanja ledenjaka, temperatura mora i udara talasa. Međutim, pojava velikih meltwater lokvi značajno povećava rizik od brzog fragmentiranja.
Ovaj slučaj predstavlja i podsetnik na dinamiku polarnih oblasti i kako promena temperature okeana i vazduha utiče na stabilnost leda — od lokalnih posledica za okeansku plovidbu do šireg značenja za klimatske procese.
Pomozite nam da budemo bolji.
