Studija tima Alexandra Pavlova iz NASA-e procenjuje da je izvorna koncentracija dugolančanih alkana u Cumberland steni mogla biti između 120 i 7.700 ppm, znatno više od 30–50 ppb izmerenih Curiosityjem. Autori tvrde da poznati abiotski izvori ne objašnjavaju ove vrednosti, ali ne iznose tvrdnju o postojanju života. Potrebna su dalja istraživanja radi potvrde modela i mogućih nepoznatih procesa.
Organika Na Marsu Teško Objašnjiva Bez Života — NASA-ina Studija Pokreće Raspravu
Mars Organics Are Hard to Explain Without Life, NASA-Led Study Finds
Godine 2025. naučnici su prijavili otkriće dugolančanih organskih molekula, poznatih kao alkani, u drevnim muljevitim stijenama na Marsu. Nova studija tima predvođenog Alexanderom Pavlovom iz NASA-inog Goddard Space Flight Centra preispituje koliko je verovatno da su te molekule nastale bez biološkog doprinosa.
Šta su alkani i zašto su važni?
Alkani pronađeni u Cumberland muljevitoj steni mogli bi biti fragmenti dugolančanih masnih kiselina — molekula koje se na Zemlji često povezuju sa živim organizmima. Ipak, takve molekule mogu nastati i abiotskim putem, pa je pitanje njihovog porekla ključno za interpretaciju nalaza.
Modelovanje razgradnje i procena izvorne koncentracije
Curiosity je u početnom uzorku detektovao alkane u koncentracijama od oko 30–50 ppb (delova na milijardu). Istraživači su modelovali efekat jonizujućeg zračenja tokom vremena, oslanjajući se na laboratorijske eksperimente radiolize, i procenili da je izvorna koncentracija pre ~80 miliona godina bila znatno veća — u rasponu od 120 do 7.700 ppm (delova na milion).
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Naš pristup dovodi do konzervativne procene da je Cumberland muljevita stena sadržala 120 do 7.700 ppm dugolančanih alkana i/ili masnih kiselina pre dugotrajnog izlaganja jonizujućem zračenju, navode autori studije.
Da li su poznati abiotski izvori dovoljni?
Autori su ispitali niz nebioloških mehanizama koji bi mogli doprineti prisustvu organske materije: transport međuplanetarnog praška i meteorita, taloženje atmosferske izmaglice (haze), hidrotermalne procese i hemijske reakcije poput serpentinizacije. Zaključak je da ni kombinacija ovih procesa ne dostiže procenjene izvorne koncentracije.
- Procena zasnovana na eksperimentalnoj radiolizi i modelima degradacije.
- Analizirani abiotski izvori nisu dovoljni da objasne visoke procene.
- Autori ne tvrde da je ovo dokaz života — postoji više nepoznanica.
Važno upozorenje: Studija ne tvrdi definitivno postojanje života na Marsu. Moguće su nepoznate abiotske puteve sinteze alkana ili greške u proceni efekata zračenja na Marsu. Potrebna su dodatna laboratorijska ispitivanja, dalja merenja na terenu i nova misija koja bi mogla dovesti uzorke radi detaljnije analize.
Nalaz je objavljen u časopisu Astrobiology, a istraživanje pojačava interes za razjašnjavanje porekla organskih molekula na Marsu i njihovog značenja za ranjivost i nastanjivost planete.
Pomozite nam da budemo bolji.
