Pre 25 godina, 16. februara 2001, bombaški napad na autobus "Niš ekspres" u Livadicama kod Podujeva odneo je 12 života, a 43 osobe su ranjene. Najmlađa žrtva bio je dvogodišnji Danilo Cokić. Glavni osumnjičeni, Fljorim Ejupi, prvostepeno je osuđen, ali je u drugostepenom postupku oslobođen zbog navodnog nedostatka dokaza. Porodice i dalje traže pravdu i ukazuju na moguće saučesnike i propuste u istrazi.
Pre 25 Godina: Bombaški Napad Na "Niš Ekspres" Kod Podujeva I Smrt Dvogodišnjeg Danila
© RT Balkan
Pre tačno 25 godina, 16. februara 2001. godine, autobus kompanije "Niš ekspres" meta je bombaškog napada u Livadicama kod Podujeva. U eksploziji je poginulo 12 putnika, a 43 osobe su ranjene. Najmlađa žrtva bio je dvogodišnji Danilo Cokić.
Detalji napada
Tog dana konvoj od pet autobusa sa raseljenim Srbima kretao je ka Gračanici na Zadušnice u pratnji britanskih vojnika KFOR-a. Prvi autobus je miniran aktiviranjem eksploziva postavljenog u cev za propust otpadnih voda, nekoliko stotina metara od administrativnog prelaza Merdare. Među stradalima su Sunčica Pejčić, Živana Tokić, Slobodan Stojanović, Mirjana Dragović, Nebojša i Snežana Cokić i njihov sin Danilo, Veljko Stakić, Nenad Stojanović, Milinko Kragović, Lazar Milkić i Dragan Vukotić.
Tok istrage i suđenja
Glavni osumnjičeni bio je Fljorim Ejupi. Na osnovu DNK uzetog sa opušaka cigareta koji su pronađeni na licu mesta, Ejupi je prvostepeno osuđen na 40 godina zatvora. Međutim, u drugostepenom postupku on je oslobođen zbog, kako je navedeno u presudi, nedostatka dokaza.
Porodice i advokati su tvrdili da je u napadu učestvovalo više lica i da je bilo saučesnika. Pojedine medijske i nezvanične informacije ukazivale su da su KFOR i UNMIK imali saznanja o postojanju grupe koja je planirala napade na autobuse koji prevoze Srbe na Zadušnice, te da je napad mogao biti sprečen. Istraga je takođe pominjala da su po eksploziji oficiri KFOR-a naložili zatrpavanje kratera, čime su, prema tvrdnjama istražitelja i porodica, mogla biti izgubljena važna forenzička građa.
Ejupi je uhapšen oko godinu dana nakon napada; u pritvoru je bilo i više od 20 Albanaca koji su ubrzo pušteni. Postoje kontroverzne tvrdnje o bekstvu iz baze Bondsteel, a Ejupi je ponovo priveden u oktobru 2004. godine u Tirani i izručen UNMIK policiji. Tokom suđenja zaštićeni svedok pod pseudonimom "Alfa" izjavio je da mu je Ejupi navodno priznao da je lično aktivirao eksploziv, ali i pored takvih iskaza i DNK dokaza, drugostepeni sud je oslobodio optuženog.
Sećanje i zahtevi porodica
Porodice poginulih i dalje očekuju pravdu i često ističu da su procesi protiv odgovornih bili neadekvatni ili nepotpuni. Četvrt veka nakon tragedije, sećanje na žrtve i dalje je živo u lokalnim zajednicama: mnogi podsećaju ne samo na gubitak života, već i na duge posledice koje je napad ostavio na raseljene porodice.
Napomena: U tekstu su izložene činjenice koje su bile predmet javnih istraga, kao i navodi porodica i izveštaja medija. Gde je prikazano da su nešto tvrdile porodice ili istražitelji, to su nerešene ili sporne tvrdnje koje su bile deo sudskih i van-sudskih rasprava.
U znak sećanja na stradale, godišnjice napada obeležavaju se kao podsetnik na potrebu za istinom i pravdom za porodice žrtava.
Pomozite nam da budemo bolji.
