Istraživači iz Smithsonian Institution izradili su prvu mapu malih mare grebena i identifikovali više od 1.100 novih formacija, čime je ukupan broj porastao na preko 2.600. Prosečna starost grebena iznosi oko 124 miliona godina, što ukazuje na relativno nedavnu tektonsku aktivnost. Grebeni su povezani sa lobate scarpovima i predstavljaju potencijalne nove izvore meseotresa, što je važno za planiranje bezbednih lokacija za misije poput NASA-inog Artemis programa.
Revolucionarno Otkrice: Nova Mapa Mesečnih Grebena Otkriva Potencijalne Izvore Meseotresa
A ground breaking discovery: Scientists find new sources of moonquakes that could impact lunar landings
Novi nalazi istraživača iz Smithsonian Institution ukazuju da je Mesec aktivniji nego što smo mislili — tim je napravio prvu detaljnu mapu malih mare grebena i otkrio veliki broj novih struktura koje mogu predstavljati dodatne izvore meseotresa.
Koristeći snimke i analize geologije površine, naučnici su identificirali više od 1.100 novih grebena na vidljivoj strani Meseca (lunarni maria), čime je ukupan broj poznatih grebena porastao na više od 2.600. Analize starosti pokazuju da je prosečna starost ovih grebena oko 124 miliona godina — izrazito mlado u odnosu na više od četiri milijarde godina staru istoriju Meseca.
Former NASA astronaut Neil Armstrong works on his space craft on the surface of the moon. The agency is looking to send Americans back there - but new findings from Smithsonian researchers could impact future landings (Getty Images)
Šta su ti grebeni i kako nastaju?
Otkriveni grebeni su povezani sa poznatim zakrivljenim brežuljcima nazvanim lobate thrust fault scarps (lobate scarpovi). Ti se brežuljci formiraju kada se mesečeva kora skuplja i puca pod uticajem unutrašnjih naprezanja — proces koji je poslednjih milijardu godina oblikovao površinu Meseca.
"Ovaj rad nam pomaže da steknemo globalniju sliku o nedavnoj tektonici Meseca, što vodi boljem razumevanju njegove unutrašnjosti, termalne i seizmičke istorije i potencijala za buduće meseotrese," rekao je Cole Nypaver, postdoktorski geolog u Centru za proučavanje Zemlje i planeta.
Posledice za buduće misije
Do sada su se meseotrese pripisivale plimi i oseci usled gravitacije Zemlje, udarima meteoroida i unutrašnjoj dinamici Meseca. Širenje grebena po ravnicama (maria) ukazuje na potencijalne nove lokacije seizmičke aktivnosti, što može imati praktične posledice pri odabiru bezbednih lokacija za sletanja i buduće baze, posebno u kontekstu NASA-inog programa Artemis.
A small mare ridge is captured by NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter Camera (NASA/GSFC/Arizona State University)
NASA planira povratak ljudi na Mesec najranije 2027. godine, a bolje razumevanje mesečne tektonike i seizmike pomoći će u planiranju misija, izboru lokacija i postavljanju instrumenata za merenje seizmičkih aktivnosti.
"Mesec i dalje krcka i podrhtava zbog sopstvenih unutrašnjih procesa. Gubio je toplotu milijardama godina, skupljajući se i postajući gušći," izjavio je Nathan Williams iz Jet Propulsion Laboratory 2019. godine.
Ovo otkriće ne menja trenutno razumevanje da je Mesec uglavnom stabilan za robotske misije, ali ističe potrebu za detaljnijom seizmičkom mapom i procenom rizika pre masovnijeg povratka ljudi i izgradnje stalnih objekata na površini Meseca.
Pomozite nam da budemo bolji.
