Studija zasnovana na fosilnim biljkama, drevnim tlima i rečnim sedimentima otkriva da su padavine u najtoplijim periodima Zemlje bile znatno nepravilnije — intenzivni pljuskovi su se smenjivali sa produženim sušama. To menja percepciju rizika: ista godišnja suma padavina može skrivati ozbiljne probleme za poljoprivredu, vodne sisteme i ekosisteme. Autori upozoravaju da današnji klimatski modeli verovatno potcenjuju ovu varijabilnost i pozivaju na fokusiranje na pouzdanost padavina, ne samo na proseke.
Padavine Su Postale Nepravilne U Najtoplijim Periodima Zemlje — Šta To Znači Za Klimu
A Nature Geoscience study finds that in one of Earth’s hottest eras, rain often arrived in bursts, not steady seasons, drying many mid-latitudes. (CREDIT: U.S. Geological Survey)
Zapis o klimi čuva svoja najjasnija upozorenja u kamenu, tlu i listovima. Nova studija naučnika sa Univerziteta u Utahu i Colorado School of Mines vratila se 66–48 miliona godina unazad kako bi videla kako su se padavine ponašale u jednom od najtoplijih perioda Zemlje — i pronašla rezultate koji preispituju uobičajene pretpostavke o tome kako će se promena klime odraziti na vodeni ciklus.
Climate in the modern world and early Palaeogene, including the PETM and EECO. (CREDIT: Nature Geoscience)
Šta su naučnici radili
Autori su kombinovali paleoklimatske proksije (fosilne listove, drevna tla i rečne sedimente) sa klimatskim simulacijama. Proksije daju indirektan uvid u temperaturalne i vlažne uslove kroz karakteristike biljaka i sedimentnih formacija, dok modeli pomažu da se razume mogući mehanizam promena u širem klimatskom sistemu.
Relative frequency histograms showing the number of observations of each climate type through the early Palaeogene. (CREDIT: Nature Geoscience)
Glavni nalazi
Umesto da se fokusiraju samo na godišnje količine padavina, istraživači su pratili kada i koliko ujednačeno pada kiša tokom godina i sezona. Zaključak je jasan: pod ekstremnim zagrevanjem padavine su postale znatno manje pouzdane — često su padale u intenzivnim naletima praćenim dužim sušnim periodima. To znači da regioni koji su ukupno mogli primiti sličnu godišnju količinu vode i dalje bivaju oskudni u dostupnoj vlazi zbog produženih perioda bez padavina.
Example of the multi-proxy climate type assignment process. (CREDIT: Nature Geoscience)
“Radi se o varijabilnosti i raspodeli padavina tokom vremena. Ako su sušni periodi dugi, a zatim slede vrlo vlažni intervali, uslovi su nepovoljni za mnoge vrste vegetacije,” rekao je Thomas Reichler, koautor studije.
Studija ukazuje da su polarni predeli u tom razdoblju verovatno bili vlažni i možda su imali monsunske obrasce, dok su mnogi regioni u srednjim geografskim širinama i unutrašnjosti kontinenata postali suvlji u smislu raspodele padavina.
Relative frequency diagram showing the climate type of Paleocene-Eocene Thermal Maximum study sites in the modern world. (CREDIT: Nature Geoscience)
Zašto je to važno
Promena ritma padavina — kraće vlažne sezone i duži intervali bez kiše — može imati ozbiljnije posledice od promena u godišnjim sumama: usevi mogu propadati u produženim sušama, a intenzivni pljuskovi stvarati poplave i eroziju kada kiša napokon padne. Vodovodni sistemi projektovani prema prosečnim količinama mogu se pokazati ranjivim kada pouzdanost padavina opadne.
Autori su takođe uporedili proksije sa rezultatima paleoklimatskih modela i zaključili da današnji modeli verovatno potcenjuju stepen nepravilnosti padavina pri veoma visokim temperaturama. To ukazuje na cilj za buduća modeliranja: reprodukovati "stop-start" ritam padavina iz paleogena kako bi projekcije rizika bile pouzdanije.
O paleocenskom–eocenskom termalnom maksimumu (PETM)
Studija obuhvata i PETM, kratko razdoblje izuzetnog zagrevanja u ranom paleogenu. Moderni naučni konsenzus procenjuje da je globalno zagrevanje tokom PETM-a bilo reda veličine nekoliko stepeni Celzijusa (u opsegu ~5–8 °C), iako su lokalne vrednosti i posledice varirale. Važno je da nepravilni obrasci padavina počinju mnogo pre PETM-a i traju znatno posle njega, što sugeriše da klimatski sistem može ući u novi modalitet kada se pređu određeni pragovi.
Rezultati su objavljeni u časopisu Nature Geoscience.
Pomozite nam da budemo bolji.
