Tim sa National University of Singapore identifikovao je DMTF1 kao ključni transkripcioni faktor koji je potisnut u "starenim" neuronskim matičnim ćelijama. Obnavljanje ekspresije DMTF1 vraća sposobnost deobe tih ćelija i popravlja oštećenja izazvana skraćenjem telomera. Rezultati, objavljeni u Science Advances, otvaraju put razvoju terapija koje bi mogle ublažiti starenje mozga i vezani kognitivni pad, ali su potrebna dalja istraživanja pre kliničke primene.
Naučnici Otkrili Protein Koji Može Oživeti Stare Neuronske Ćelije — DMTF1 Kao Ključ Za Regeneraciju Mozga
This Protein Could Help Keep Our Brains YoungFlavio Coelho - Getty Images
Starenje mozga povezuje se sa smanjenjem sposobnosti neuronskih matičnih ćelija (NSC) da se obnavljaju, što može uticati na učenje, pamćenje i opšte kognitivne funkcije. Tim istraživača sa National University of Singapore (NUS) identifikovao je transkripcioni faktor DMTF1 kao važan molekularni regulator čija potisnuta ekspresija prati „starenje" NSC, dok obnavljanje njegove aktivnosti vraća proliferativni potencijal tih ćelija.
Šta su istraživači radili? U radu objavljenom u Science Advances, naučnici su koristili modele zasnovane na ljudskim matičnim ćelijama i životinjskim modelima (miševima) kako bi simulirali starenje. Kombinovali su transkriptomske analize i ispitivanja vezivanja proteina za genom kako bi mapirali kako DMTF1 utiče na aktivnost gena u neuronskim matičnim ćelijama.
Kako DMTF1 deluje
Tim je otkrio da DMTF1 reguliše skup „pomoćnih" gena koji kroz remodelovanje hromatina aktiviraju gene odgovorne za deobu i rast ćelija. Značajno, obnavljanje aktivnosti DMTF1 je povratilo proliferaciju NSC koja je bila oslabljenja usled skraćenja telomera — i to bez direktnog obnavljanja dužine telomera. Drugim rečima, DMTF1 može reaktivirati molekularnu mašineriju deobe ćelija i ublažiti neke posledice ćelijskog starenja.
„Iako su prethodne studije pokazale da se oštećena regeneracija neuronskih matičnih ćelija može delimično vratiti, osnovni mehanizmi ostaju slabo razjašnjeni," rekao je Derrick Sek Tong Ong, glavni autor studije sa NUS-a.
Zašto je to važno? Skraćenje telomera je jedan od markera ćelijskog starenja i može izazvati senescenciju — stanje u kome ćelije prestaju da se dele i doprinose upalnim procesima. Pokazano je da DMTF1 može premostiti neke efekte skraćenih telomera i vratiti sposobnost umnožavanja NSC. Ovo otvara mogućnost razvoja terapija koje ciljaju transkripcioni regulatori, a ne direktno telomere, kako bi se podržala regeneracija u starenju mozga.
„Naša istraživanja ukazuju da DMTF1 može doprineti umnožavanju neuronskih matičnih ćelija u kontekstu neurološkog starenja," dodaje koautorka Liang Yajing.
Ograničenja i sledeći koraci: Sva ispitivanja u studiji sprovedena su pretežno in vitro ili na životinjskim modelima. Potencijalne terapije zasnovane na DMTF1 zahtevaju dodatne studije o bezbednosti, efikasnosti i ciljanju u živom ljudskom tkivu. Istraživanje je obećavajuće, ali još je rano za kliničke zaključke.
Ukratko, otkriće uloge DMTF1 pruža novi pravac za razumevanje molekularnih promena u starenju mozga i potencijalne strategije za očuvanje kognitivnih funkcija u starijem dobu.
Pomozite nam da budemo bolji.
