Novo istraživanje pokazuje da oko 50. godine dolazi do smanjenja zaštitnih mikroglija u hipokampusu i njihove zamene imunim ćelijama iz krvi koje imaju jače upalne osobine. Tim je analizirao postmrtno tkivo 40 osoba (20–95 godina) i zabeležio i propadanje ćelija krvno-moždane barijere te promene u DNK i ekspresiji gena. Autori smatraju da bi modifikacija krvnih imunih ćelija mogla otvoriti nove terapijske pravce, ali upozoravaju na ograničenja studije i potrebu za daljim istraživanjima.
Prelom u mozgu oko 50. godine: pad mikroglije i mogući porast rizika od demencije
Older man brain scan
Novo istraživanje ukazuje na značajan preokret u mozgu sredovečnih osoba: oko 50. godine dolazi do opadanja zaštitnih mikroglija i njihove sve češće zamene imunim ćelijama koje ulaze iz krvi, a koje nose jače upalne signale.
Tim istraživača sa University of California, San Diego; New York Genome Center; i University of California, Irvine analizirao je postmrtno tkivo hipokampusa — dela mozga ključnog za učenje i pamćenje — iz 40 neurološki zdravih odraslih osoba u dobi od 20 do 95 godina.
The brain may undergo a notable shift at midlife, as new research suggests that its protective immune cells begin to decline and are increasingly replaced by inflammatory cells at around age 50.
"Najupadljivija promena je da nakon otprilike 50. godine rezidentne imune ćelije mozga, takozvane mikroglije, bivaju sve više zamenjene ćelijama koje ulaze iz krvotoka," rekao je Nathan Zemke, Ph.D., iz UC San Diego Center for Epigenomics.
Mikroglija obično štiti mozak uklanjanjem otpada i odgovarajući na povrede. Istraživanje pokazuje da krvne imune ćelije koje je zamenjuju iskazuju snažnije upalne obrasce, što može doprineti hroničnoj neuroinflamaciji i većem riziku od neurodegenerativnih bolesti, uključujući Alchajmerovu bolest.
Dodatna zapažanja
Istraživači su zabeležili i propadanje ćelija koje učestvuju u održavanju krvno-moždane barijere — zaštitnog filtera koji sprečava ulazak štetnih supstanci u mozak — kao i široke promene u DNK i ekspresiji gena unutar hipokampusa.
Researchers found that these brain changes may help explain why aging increases the chances of neuroinflammation and neurodegenerative disease, including dementia.
"To što zamenjujuće ćelije potiču iz krvi znači da su potencijalno pristupačnije za intervenisanje nego ćelije duboko u mozgu," rekao je Zemke. "U budućnosti bi moglo biti moguće modifikovati krvne imune ćelije da budu manje upalne i više zaštitne."
Ograničenja i naredni koraci
Autori ističu da je studija pretežno deskriptivna i zasnovana na postmortnim uzorcima prikupljenim od različitih osoba, što omogućava otkrivanje snažnih povezanosti sa godinama, ali ne dokazuje kako se isti mozak menja tokom vremena niti uzročnu vezu sa kognitivnim padom.
Studija je imala ograničen uzorak (40 ispitanika) i fokusirala se samo na hipokampus, pa rezultati možda ne odražavaju promene u drugim regionima mozga. Nije jasno šta pokreće ulazak ćelija iz krvi — da li promena krvno-moždane barijere, sistemska upala, genetika, stil života ili kombinacija faktora — i to će biti prioritet narednih istraživanja.
The timing and extent of the brain changes varied considerably between individuals, suggesting that brain aging is not necessarily a fixed process that happens identically in everyone.
Autori naglašavaju da ovi nalazi ne predstavljaju osnovu za neposredne medicinske ili životne promene, već pokazuju nove pravce za prevenciju i razvoj terapija usmerenih na imunološke interakcije između krvi i mozga.
Studiju je finansirao National Institutes of Health, a objavljena je u časopisu Science.
Pomozite nam da budemo bolji.
