Valentina Salerno tvrdi da je pronašla mermerni biste Hrista u Bazilici Sant'Agnese Fuori le Mura koji bi mogao biti delo Mikelanđela. Njeni navodi objavljeni su na academia.edu i izazvali su podeljene reakcije stručnjaka; Vatikan je prvobitno pokazao interes, ali su mnogi pozvali na transkripciju dokumenata i nezavisnu recenziju pre nego što se donese konačan sud. Predmet je trenutno zaštićen, a naredni koraci uključuju objavu arhivske građe i tehnička ispitivanja.
Moguće „ponovno otkriće“ Mikelanđela u Rimu: kontroverze oko biste Hrista
The sculpted bust inside the Basilica of Saint Agnes Outside the Walls, in Rome, Wednesday, March 4, 2026, which, in light of new studies by Italian researcher Valentina Salerno, may be reattributed to Michelangelo Buonarroti. (AP Photo/Gregorio Borgia)(ASSOCIATED PRESS)
Rim — Nezavisna istraživačica Valentina Salerno izjavila je da je otkrila mermerni biste Hrista u Bazilici Sant'Agnese Fuori le Mura koji bi, prema njenoj dokumentaciji, mogao biti delo Mikelanđela Buonarotija. Njezina tvrdnja, objavljena na platformi academia.edu i predstavljena na konferenciji za novinare, izazvala je široku pažnju i podeljena mišljenja stručnjaka.
Italian researcher Valentina Salerno poses for photographers near the sculpted bust held inside the Basilica of Saint Agnes Outside the Walls, in Rome, Italy, Wednesday, March 4, 2026, which, in light of new studies, may be reattributed to Michelangelo Buonarroti. (AP Photo/Gregorio Borgia)(ASSOCIATED PRESS)
Šta se tvrdi i zašto je to važno
Salerno navodi da je u arhivskim testamentima, inventarima i notarizovanim spisima pronašla dokaze koji delo pripisuju Mikelanđelu i sugeriše da je biste možda modelovan prema Tomasu De' Cavalieriju, poznatom Mikelanđelovom prijatelju. Njen rad uključuje hipotezu o paktu među učenicima koji je navodno sprečavao rasipanje umetnikovih radova i pominje postojanje tajne komore otvorive sa tri ključa.
Italian researcher Valentina Salerno poses for photographers near the sculpted bust held inside the Basilica of Saint Agnes Outside the Walls, in Rome, Italy, Wednesday, March 4, 2026, which, in light of new studies, may be reattributed to Michelangelo Buonarroti. (AP Photo/Gregorio Borgia)(ASSOCIATED PRESS)
Reakcije stručne javnosti i institucija
Među vodećim stručnjacima vlada oprez. Dok su neki, poput profesora Williama Wallacea, ocenili da je metodologija Salerno vredna pažnje, mnogi zahtevaju da dokumenti budu transkribovani i podvrgnuti nezavisnoj naučnoj recenziji pre bilo kakve konačne atribucije. Wallace takođe dovodi u pitanje ideju o velikom skrivenom bogatstvu Mikelanđelovih radova u srodnom obimu kako to Salerno sugeriše.
Italian researcher Valentina Salerno speaks to journalists in Rome, Wednesday, March 4, 2026, as the sculpted bust held inside the Basilica of Saint Agnes Outside the Walls in light of new studies, may be reattributed to Michelangelo Buonarroti. (AP Photo/Gregorio Borgia)(ASSOCIATED PRESS)
Vatikan je prvobitno pokazao interes: kardinal Mauro Gambetti imenovao je Salerno i njenog mentora u naučni komitet formiran radi razmatranja mogućih događaja povodom 550. godišnjice Mikelanđelovog rođenja. Međutim, članovi komiteta uglavnom su umanjivali značaj nalaza ili odbili da javno komentarišu.
The sculpted bust inside the Basilica of Saint Agnes Outside the Walls, in Rome, Wednesday, March 4, 2026, which, in light of new studies by Italian researcher Valentina Salerno, may be reattributed to Michelangelo Buonarroti. (AP Photo/Gregorio Borgia)(ASSOCIATED PRESS)
Konkretnost nalaza i naredni koraci
Skulptura je zvanično navedena u evidenciji italijanskog Ministarstva kulture kao anonimno delo rimske škole iz 16. veka. Karabinjeri za zaštitu umetnina potvrdili su da je objekat pod zaštitom, a u samoj crkvi istaknuta je poruka o aktiviranom alarmu.
Stručnjaci ističu sledeće neophodne korake pre prihvatanja bilo kakve atribucije: potpuna transkripcija i objava arhivskih dokumenata, nezavisna ekspertiza i upotreba konzervatorskih i tehničkih analiza (npr. materijalna i stilska ispitivanja). Salerno je najavila da će nastaviti istraživanje i planira objavljivanje dokumenata radi recenzije.
Kontekst i oprez
Italija je navikla na ponovljene tvrdnje o „novim otkrićima“ koja se kasnije nisu održala — u poslednjim decenijama bilo je brojne atribucije, falsifikata i senzacionalnih najava koje nisu izdržale stručnu proveru. Nedavni primer je i crtež stopala, predmet spora koji je na aukciji kuće Christie’s prodat za 27,2 miliona dolara, što dodatno pojačava interes javnosti i tržišta za moguće verzije Mikelanđelovih dela.
Zaključak: Dok tvrdnje Valentine Salerno predstavljaju intrigantnu hipotezu i podstiču arhivska istraživanja, presudni koraci za verifikaciju su transparentna objava izvora, stručna recenzija i naučne analize. Tek nakon tih postupaka može se očekivati konačna ocena atribucije.
Pomozite nam da budemo bolji.
