Češki tim je pomoću lidara, magnetometrije i vazdušnih snimaka identifikovao oko 2.900 arheoloških objekata u Bohemiji, među kojima su dugi humci stari oko 5.000 godina. Metode su omogućile detekciju i rekonstrukciju humaka i pratećih struktura čak i na intenzivno obrađenim poljima. Podaci pokazuju da su humci često podizani na obodima naselja (do ~460 m udaljenosti), potvrđujući dugoročnu podelu prostora između živih i mrtvih.
Skrivene Neolitske Grobnice: Humci Stari ~5.000 Godina Otkriveni Ispod Čeških Polja
Archaeologists Dug Up Farmland’s Ancient BurialsDaniel Garrido - Getty Images
Ispod obradivih polja u Bohemiji nalazi se veliki broj prapovijesnih lokaliteta — među njima i desetine dugih neolitskih humaka stare oko 5.000 godina. Iako su često nevidljivi golim okom, kombinacija savremenih daljinskih metoda otkriva ih i rekonstruira u dosad neviđenoj meri.
Metode koje su otvorile pogled u prošlost
Tim istraživača upotrebio je integraciju vazdušnih snimaka (uključujući ukošene fotografije), zračno lasersko skeniranje (lidar) i terensku magnetometriju. Ove metode su zajedno omogućile detekciju promena u rastu useva, precizno očitavanje promena nadmorske visine do centimetra i mapiranje anomalija magnetizma tla. Kombinovana analiza je otkrila arheološke strukture koje su bile gotovo potpuno izbrisane intenzivnom poljoprivredom.
„Vazdušne snimke, naročito ukošene fotografije, ostaju nezamenljive za prepoznavanje tlorisa dugih humaka, dok magnetometrija otkriva njihovu unutrašnju strukturu, konstrukcijske elemente i prateće karakteristike, uključujući grobne jame“, navode autori studije.
Šta su pronašli
U istraživanom području tim je identifikovao oko 2.900 arheoloških objekata raspoređenih u četiri velika klastera. Među njima su bili tipični tragovi neolitskih dugih humaka (long barrows), kružni monumenti i prateće pogrebne strukture. Podaci pokazuju da su humci često namerno podizani na obodima naselja — ponekad i do 1.500 stopa (oko 460 m) udaljenosti — stvarajući prostornu zonu između živih i sahranjenih koju je zajednica održavala i ponovo pregrađivala kroz vekove.
Arheološki i društveni značaj
Otkrića potvrđuju da su dugi humci funkcionisali kao „ritualne kote u pejzažu“, mesta koja su se ponovo posećivala i koristila tokom mnogo generacija. Rezultati naglašavaju da čak i u intenzivno obrađenim regionima značajni tragovi monumentalne prapovijesne arhitekture mogu preživeti i biti rekonstruisani pomoću sistemske primene komplementarnih daljinskih tehnika.
Studija objavljena u časopisu Archaeological Prospection realizovana je u saradnji Instituta za arheologiju Univerziteta u Vroclavu i univerziteta iz Plzenja, Hradec Králové i Praga.
Zaključak
Ovo istraživanje pokazuje koliko daljinske tehnologije (lidar, magnetometrija i vazdušni snimci) menjaju naše razumevanje neolitskog pejzaža u Centralnoj Evropi: ne samo otkrivajući humke, već i rekonstruišući njihove veze sa naseljima i društvenim praksama tog doba.
Pomozite nam da budemo bolji.
