Međunarodni tim je identifikovao kandidat za tamnu galaksiju, CDG‑2, u Perseus klasteru. Objekat pokazuje grupu globularnih klastera bez odgovarajuće vidljive materije, što sugeriše koncentraciju tamne materije (procene 99,94%–99,98%). Posmatranja Hubble, Euclid i Subaru teleskopa pokazuju da CDG‑2 emituje samo 0,005% svetlosti Mliječnog Puta (~6 miliona Sunčevih svetlosti). Dalja potvrda najverovatnije će zahtevati merenja gravitacionog sočiva.
Kako Prepoznati „Tamnu“ Galaksiju? Otkriven Kandidat CDG‑2 u Perseus Klasteru
A dark matter galaxy behaves very differently than a conventional one. (Credit: NASA)
Galaksija sastavljena od približno 99,94% do 99,98% tamne materije odmah izaziva nova pitanja o modelima tamne materije i nastanku velike strukture univerzuma. Internacionalni tim astronoma identifikovao je kandidata, označenog kao CDG‑2 (Candidate Dark Galaxy 2), na osnovu neobičnog rasporeda globularnih klastera u Perseus klasteru galaksija.
Globularni klasteri su gusto povezane grupe od nekoliko hiljada starih zvezda i obično se nalaze u okolini velikih količina materije — najčešće duž periferija galaksija. Iz velike distance, raspored ovih klastera može označavati obris spoljašnjosti galaksije koji drži gravitaciono polje stvarene mase.
dark matter galaxy CDG-2 NASA
Ako se ipak uoči grupa globularnih klastera bez odgovarajuće vidljive zvezdane populacije, to može ukazivati na prisustvo sklopa tamne materije koji drži klastere na okupu. Autori studije smatraju da su okolne galaksije u Perseus klasteru mogle „oteti“ vodonik iz regiona CDG‑2, sprečivši dalju formaciju zvezda i ostavivši objekat izuzetno slabog sjaja.
Pronalaženje kandidata: Tim je pretraživao oblasti sa gustim grupama klastera koje nedostaju u vidljivim zvezdama i tako identifikovao CDG‑2 u Perseus klasteru, koji sadrži preko 1.000 galaksija. Prethodni signal, nazvan CDG‑1, pokazao se lažnim alarmom, dok CDG‑2 predstavlja značajno obećavajući kandidat.
dark matter
Kako su potvrdili slabi trag svetlosti?
Za proveru hipoteze istraživači su uporedili snimke sa tri moćna instrumenta: NASA‑inog Hubble teleskopa, ESA‑inog Euclid i japanskog Subaru. Posmatranja otkrivaju da je opšta svetlost regiona svega 0,005% svetlosti Mliječnog Puta — procenjena ukupna svetlost CDG‑2 iznosi oko 6 miliona puta svetlost Sunca, naspram oko 20 milijardi Sunčevih svetlosti za našu galaksiju prema istim jedinicama.
Ova izuzetno niska površinska osvetljenost pokazuje da nešto deluje kao gravitacioni „lepak“ za razređenu zvezdanu populaciju — najverovatnije velika koncentracija tamne materije.
Šta sledi?
Naredni koraci uključuju direktniju potvrdu prisustva tamne materije, najverovatnije metodama kao što je gravitaciono sočivo (gravitational lensing). Ipak, takva merenja su izazovna zbog velike udaljenosti Perseus klastera i složenog okruženja sa mnogo pozadinskih i prednjeg plana objekata. Istraživači se nadaju povoljnom poravnanju koje bi omogućilo preciznija ispitivanja i testiranje modela tamne materije.
Važnost otkrića: Ako se potvrdi, CDG‑2 bi bila retka i važna opservacija — primer galaksije čija je većina mase tamna materija, što može pomoći da se suze teorije o svojstvima i raspodeli tamne materije u univerzumu.
Credit: Ralf Kaehler/SLAC National Accelerator Laboratory (render); posmatranja: Hubble, Euclid, Subaru.
Pomozite nam da budemo bolji.
