U Muzeju likovnih umetnosti u Blois pronađena je dugo izgubljena stranica broj 123 iz Arhimedovog palimpsesta, sa čitljivim odlomkom iz rasprave O sferi i cilindru. Druga strana lista prekrivena je zlatnom ilustracijom proroka Danila koja skriva prvobitni tekst. Istraživači planiraju da koriste rentgenske i multispektralne tehnike kako bi otkrili skrivene zapise. Ostatak palimpsesta nalazi se u Walters Art Museum u Baltimoru; status nove stranice još nije odlučen.
Otkrivena dugo izgubljena stranica Arhimedovog palimpsesta — važan fragment iz "O sferi i cilindru"
© Blois, Musée des Beaux-Arts, Inv. 73.7.52. Photography IRHT-CNRS
Naučnici su u Muzeju likovnih umetnosti u Blois (Francuska) pronašli dugo izgubljenu stranicu broj 123 iz Arhimedovog palimpsesta, saopštio je Francuski nacionalni centar za naučna istraživanja (CNRS). Stranica sadrži čitljiv deo teksta iz Arhimedove rasprave O sferi i cilindru, dok je druga strana prekrivena zlatnom ilustracijom proroka Danila.
Šta je palimpsest i zašto je ovo otkriće važno?
Palimpsest je rukopis u kojem je prvobitni tekst izbrisan ili prekriven novim zapisom — u ovom slučaju, srednjovekovni prepis radova Arhimeda iz 10. veka koji je delimično prepisan ili prekriven iluminacijama. Arhimedovi radovi koji su sačuvani u palimpsestu pružaju retke i dragocene uvide u antičku matematiku i nauku, pa svako novo otkriće može obogatiti naše razumevanje njegovih metoda i formula.
Istoričar je 1906. godine fotografisao veći deo rukopisa, ali su tokom 20. veka neke stranice misteriozno nestale. Nedavno otkrivanje lista 123 otvara mogućnost da se pomoću modernih tehnika snimanja povrate skrivene informacije koje su vekovima bile nedostupne.
© Blois, Musée des Beaux-Arts, Inv. 73.7.52. Photography IRHT-CNRS
Jedna strana lista je u velikoj meri čitljiva i sadrži odlomke iz rasprave O sferi i cilindru. Druga strana je delimično ili potpuno prekrivena zlatnom iluminacijom sa prikazom proroka Danila; istraživači planiraju da primene rentgenske snimke, multispektralnu obradu i druge napredne metode (kao što je XRF — rendgenska fluorescencija) da bi pokušali da otkriju skriveni tekst ispod zlatnog sloja.
Istorijski kontekst
Arhimed je živeo oko 250. godine p.n.e. u Sirakuzi i smatra se jednim od najznačajnijih antičkih matematičara i fizičara. Njegovi radovi o geometriji, mehanici i principima koji su prethodili razvoju integralnog računa i dalje utiču na nauku. Postoji legenda da je Arhimed umro tokom opkoljavanja Sirakuze dok je računski obračunavao crteže na pesku — događaj koji istorijski ostaje neizvestan.
Veći deo Arhimedovog palimpsesta danas se čuva u Walters Art Museum u Baltimoru, SAD. Još nije odlučeno da li će pronađena stranica biti vraćena toj zbirci ili ostati u francuskoj ustanovi dok traju analize i pregledi vlasništva.
Foto/podatak: © Blois, Musée des Beaux-Arts, Inv. 73.7.52. Photography IRHT-CNRS
Pomozite nam da budemo bolji.
