Na godišnjem zasedanju Komisije UN za status žena, SAD su bile jedina država koja se usprotivila "Agreed Conclusions" nakon što je EU, preko Belgije, podnela proceduralnu primedbu i blokirala američku rezoluciju koja bi "rod" vezala za biološki pol. Predlog SAD tvrdio je da se termin treba tumačiti kao upućivanje na muškarce i žene, dok EU poručuje da nacrt pogrešno citira Pekinšku deklaraciju iz 1995. i poziva na šire konsultacije. Razlika u jeziku ima praktične posledice za međunarodne programe, obrazovanje i antidiskriminacione politike.
EU blokirala američki predlog da 'rod' bude definisan kao biološki pol na UN forumu o pravima žena
The "Violence Against Women and Girls" meeting, part of the 70th session of the United Nations Commission on the Status of Women in New York, on March 12, 2026.(Getty Images)
Sjedinjene Države su početkom marta ostale usamljene na zasedanju Komisije UN za status žena (CSW) nakon što je evropska proceduralna primedba onemogućila glasanje o američkoj rezoluciji koja je imala za cilj da termin „rod“ veže za biološki pol.
The Belgian flag is photographed in Antwerp, Belgium, on May 17, 2015.
Šta se dogodilo
Na zatvaranju godišnjeg zasedanja CSW, SAD su bile jedina država koja je glasala protiv godišnjih "Agreed Conclusions", navodeći da predloženi jezik odstupa od bioloških definicija žena i devojčica. Američki nacrt pod nazivom „Protection of women and girls through appropriate terminology“ predlagao je da se pojam „rod" tumači „prema uobičajenoj, opšteprihvaćenoj upotrebi, kao upućivanje na muškarce i žene”.
Delegates attend a United Nations Security Council meeting on Feb. 24, 2026, in New York City.
Proceduralni prekid
Predlog SAD nije stigao do plenuma. Belgija, govoreći u ime Evropske unije, podnela je proceduralnu „no action" primedbu — alat kojim se blokira dalja rasprava i sprečava stavljanje predloga na glasanje. Primedba je usvojena i rezolucija je povučena pre nego što bi bila razmatrana u plenarnoj proceduri.
The United Nations in New York City.
Značaj razlike u jeziku
Razlika u formulacijama ima praktične posledice: jezik Ujedinjenih nacija utiče na međunarodne standarde koji određuju razvojnu pomoć, humanitarne programe, obrazovne politike i antidiscriminacione okvire. Zato države često intenzivno raspravljaju o terminologiji.
Bethany Kozma, direktorica za globalna pitanja u Ministarstvu zdravlja i socijalnih usluga SAD, izjavila je za američke medije:
„Iako su naše crvene linije ignorisane, Vlada Sjedinjenih Država neće posmatrati kako zlonamerne snage zloupotrebljavaju multilateralne organizacije da promovišu svoje ideologije i društvene agende... Uvek ćemo štititi žene i devojčice od opasne rodne ideologije i potvrđivati biološku istinu.“
Zvaničnik Stejt departmenta, koji je govorio pod uslovom anonimnosti, opisao je potez kao deo šire koordinacije evropskih zemalja i nazvao ga "proceduralnim igrama" kojima su, po njegovim rečima, nekim manjim delegacijama otežane taktičke procedure. SAD su takođe tvrdile da je podrška njihovom predlogu rasla, ali te tvrdnje nisu nezavisno potvrđene.
Odgovor EU
EU je odbacila kritike Sjedinjenih Država i ocenila da je američki nacrt bio ozbiljno pogrešan i pripremljen u žurbi. David Jordens, portparol belgijskog Ministarstva spoljnih poslova, rekao je da nacrt „činjenično nije tačan“ te da pogrešno citira i kontradiktira jezik Pekinške deklaracije iz 1995. godine.
Jordens je istakao da „ne postoji univerzalno dogovorena definicija termina 'rod'" i pozvao na „inkluzivan i transparentan pristup“ u slučaju da se međunarodno tumačenje jezika treba menjati.
Šta sledi
Tema će ostati važna na međunarodnim forumima, jer svaka promena u formulacijama Ujedinjenih nacija može imati širok uticaj na politiku država i finansiranje programa. Obe strane najavljuju da neće odustati: SAD najavljuju dalji nastup za zaštitu ženskih prava u skladu sa, kako kažu, biološkom definicijom, dok EU i saveznici zagovaraju širi konsenzus i dodatne konsultacije.
Pomozite nam da budemo bolji.
