Međunarodna studija analizirala je krv 85 ajkula oko ostrva Eleuthera (Bahami) i utvrdila da 28 jedinki nosi tragove supstanci poput kofeina, kokaina i analgetika. Kofein je bio najčešće detektovan, dok su dve ajkule bile pozitivne na kokain. Istraživači upozoravaju da otpadne vode sa kruzera, brodova i rastući turizam najverovatnije doprinose zagađenju i pozivaju na bolje upravljanje otpadnim vodama i dalja istraživanja efekata na morske organizme.
Ajkule na Bahamima Otkrile Tragove Kokaina, Kofeina i Analgetika — Studija Upozorava Na Zagađenje More
(Stephen Frink/The Image Bank/Getty Images)
Nova međunarodna studija pokazuje da su ajkule oko ostrva Eleuthera na Bahamima imale tragove kokaina, kofeina i analgetika u krvi, što ukazuje na šire prisustvo farmaceutskih i ilegalnih supstanci u morskom okruženju.
Istraživanje koje su sproveli naučnici iz Bahama, Brazila i Čilea analiziralo je krv 85 ajkula. Kod 28 jedinki otkriveni su tragovi jedne ili više supstanci — najčešće kofein, dok su dve ajkule bile pozitivne na kokain. Pored toga, u nekim uzorcima identifikovani su analgetici acetaminofen i diklofenak.
The researchers suggest shark species and other marine life are suffering from the effects of polluted wastewater. (Wosnick et al.,Environ. Pollut., 2026)
"Farmaceutske supstance i ilegalni narkotici se sve češće prepoznaju kao zagađivači od rastuće zabrinutosti (CECs) u morskim sredinama, naročito u oblastima koje doživljavaju brzu urbanizaciju i razvoj usmeren turizmom," navode autori u radu.
Istraživači napominju da nalazi ne znače da su ajkule promenile ponašanje, već da su izložene ljudskim zagađivačima. Jedna od mogućih hipoteza za prisustvo kokaina jeste da su životinje zagrizle pakete droge koji su završili u moru, dok se kofein i lekovi najverovatnije šire putem otpadnih voda.
Ajkule su hvatanje i uzorkovanje obavljeno u oblastima popularnim za ronjenje i kruzerski turizam. Istraživači posebno ističu mogući uticaj nedovoljno prečišćenih otpadnih voda sa brodova i rastuće infrastrukture i turizma na ostrvima.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Ovo je, prema autorima, prvi put da je kofein detektovan u ajkulama bilo gde u svetu i prvi zabeleženi nalaz kokaina u ajkulama sa Bahama. Ranija saznanja iz Brazila takođe su pokazala prisustvo kokaina u lokalnim populacijama ajkula, što ukazuje na širi globalni problem.
Potencijalni efekti na zdravlje ajkula
Iako direktni dugoročni efekti ovih supstanci na ajkule još nisu potpuno razjašnjeni, istraživači su ispitali određene metaboličke markere. Rezultati sugerišu da izloženost može biti povezana sa većim nivoima stresa i povećanom potrošnjom energije, dok organizmi pokušavaju da metabolišu i detoksifikuju strane supstance.
Autori studije pozivaju na:
- bolje upravljanje otpadnim vodama, posebno u turističkim zonama i na kruzerima,
- dodatna istraživanja efekata CECs (contaminants of emerging concern) na morske ekosisteme,
- širu procenu zagađenja i praćenje u oblastima koje se smatraju netaknutim.
"Detektovani CECs predstavljaju raznovrsnu grupu biološki aktivnih jedinjenja sa potencijalom da ometaju osnovne fiziološke procese u morskim organizmima," navode autori.
Studija je objavljena u časopisu Environmental Pollution. Nalazi dodatno podsećaju da čak i udaljeni i turistički atraktivni morski ekosistemi nisu imunii na posledice ljudskih aktivnosti i upravljanja otpadnim vodama.
Pomozite nam da budemo bolji.
