Objavljene studije u Nature donose najranije jasne genetske dokaze o domaćim psima starih 15.800–14.000 godina, pomerivši početak njihove bliske veze sa ljudima za oko 5.000 godina. Analize drevnog DNK obuhvatile su preko 200 uzoraka sa nalazišta u Evropi i Aziji, uključujući Pınarbaşı i Gough's Cave. Hemijska i arheološka ispitivanja ukazuju da su psi delili ishranu sa ljudima i u nekim slučajevima imali poseban društveni ili simbolički status.
Stariji Prijatelj Čoveka: Psi Su Živeli Sa Ljudima Pre 15.800 Godina — 5.000 Godina Ranije
Man's older friend: New study finds dogs lived with humans 5,000 years earlier than thought
Psi su bili bliski saputnici ljudi mnogo duže nego što se dosad moglo potvrditi genetskim podacima. Dve nezavisne studije, objavljene u časopisu Nature, donose najranije jasne genetske dokaze o domaćim psima koji potiču iz perioda pre 15.800–14.000 godina — oko 5.000 godina ranije od ranijih nalaza.
Šta su otkrile studije?
Istraživači su analizirali drevni DNK iz preko 200 uzoraka pasa i vukova iz raznih nalazišta u Evropi i Aziji. Među važnim lokacijama su Pınarbaşı u centralnoj Turskoj i Gough's Cave na jugozapadu Engleske — nalazišta koja daju novu dimenziju razumevanju porekla i ranog života pasa uz ljude.
Genetika i arheologija u službi istorije
Napredak u metodama izdvajanja i analize drevnog DNK omogućio je naučnicima da identifikuju pseće genetske markere i jasno razgraniče rane domaće pse od divljih vukova. To je omogućilo pomeranje hronologije početka domaćinstva pasa mnogo dalje u prošlost.
„Ovo su najraniji jasni genetski dokazi koje imamo za domaće pse,“
Pontus Skoglund, koautor jedne od studija i genetičar u Francis Crick Institute u Londonu, ističe značaj nalaza za razumevanje zajedničke istorije ljudi i pasa.
Ancient dog jawbone that was found in the Kesserloch cave in Switzerland- Cantonal Archaeological Service of Schaffhausen/ Ivan Ivic via AP Photo
Ishrana i društveni položaj
Hemijska analiza kostiju iz Pınarbaşı pokazuje da su neki drevni psi konzumirali istu ribu kao i lokalni ljudi, što ukazuje na blisku vezu u načinu života i ishrani. U Gough's Cave pronađena je pažljivo obrađena vilica psa sa rezovima koji dokazuju obradu posle smrti — sličan tretman koji je zabeležen i na ljudskim ostacima na tom lokalitetu.
Takvi arheološki tragovi sugerišu da psi u nekim zajednicama nisu bili tretirani kao obične životinje, već su imali bližu, možda simboličku ili društvenu ulogu.
„Oni su najbolji prijatelji čovečanstva u poslednjih oko 16.000 godina i verovatno će tako biti i ubuduće,“
Lachie Scarsbrook, koautor studije sa Ludwig Maximilian University of Munich, sumira zaključke istraživanja.
Zašto je ovo važno?
Ova otkrića premeštaju početak bliske ljudsko-pseće veze dublje u kamenito doba i pokazuju kako kombinacija genetskih i arheoloških metoda može rasvetliti detalje ranih međusobnih odnosa ljudi i životinja. Rezultati otvaraju nova pitanja o tome gde, kako i zašto su ljudi i psi uspostavili tako dugo trajnu vezu.
Gde pratiti dalje: pune rezultate i detalje analiza istraživanja možete naći u izdanju časopisa Nature u kojem su studije objavljene.
Pomozite nam da budemo bolji.
