Istraživanje MIT-a otkriva da protein intelectin-2 u crevima štiti organizam na dva načina: jača zaštitni sloj sluzi i, ako dođe do proboja, prepoznaje i zarobljava bakterije dovodeći ih do razgradnje. Protein cilja galaktozu na molekulima sluzi i na površini nekih bakterija. Mehanizam je delotvoran i protiv određenih sojeva otpornijih na antibiotike, što otvara mogućnosti za razvoj novih terapija.
Poseban protein u crevima ima dvostruku moć: jača sluz i neutrališe bakterije
(Sebastian Kaulitzki/Science Photo Library/Getty Images)
Istraživanje tima sa Massachusetts Institute of Technology (MIT) otkriva da protein intelectin-2 igra dve komplementarne uloge u crevima: jača zaštitni sloj sluzi i, ukoliko dođe do proboja te barijere, prepoznaje i neutralizuje bakterije koje pokušavaju da prodru u tkivo.
Kako intelectin-2 deluje
Intelectin-2 pripada porodici lectina — proteina koji se vezuju za specifične šećere. Istraživači su pokazali da ovaj protein cilja galaktozu, jednostavan šećer prisutan u molekulima sluzi i u ugljenim hidratima na površini nekih bakterija. Na taj način intelektin-2 prvo povezuje i učvršćuje molekule sluzi, jačajući barijeru koja štiti crevnu sluzokožu.
Intelectin-2 can protect the mucus barrier in healthy tissue (left) and fight bacteria in the inflamed gut (right). (Dugan et al.,Nat. Comm., 2026)
Ako ta barijera bude narušena, intelektin-2 može direktno da se veže za bakterije, da ih zarobi i vremenom izazove njihovu razgradnju — verovatno preko narušavanja njihove spoljne membrane. Tim je proučavao i ljudsku i miševsku verziju proteina, kao i uzorke tkiva i bakterija iz creva miševa i ljudi.
Delotvornost protiv otpornijih sojeva
Studija pokazuje da intelektin-2 može da deluje i protiv nekih bakterija koje su razvile otpornost na antibiotike, uključujući Staphylococcus aureus i Klebsiella pneumoniae. To otvara mogućnosti za razvoj novih terapeutskih pristupa koji bi ili oponašali funkciju lectina ili pojačavali sopstvene sposobnosti ovih proteina.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
„Iskorišćavanje ljudskih lectina kao alata za borbu protiv antimikrobne rezistencije otvara fundamentalno novu strategiju koja crpi iz naših urođenih imunih odbrana,“
navodi Laura Kiessling, hemičarka sa MIT-a.
Širi kontekst i implikacije
Naučnici napominju da je u ljudskom genomu zabeleženo više od 200 lectina, te da razumevanje njihove uloge može promeniti pristup lečenju inflamatornih bolesti creva i borbi protiv antimikrobne rezistencije. Prethodno je intelektin-1 bio povezan sa Kronovom bolešću, što ukazuje da različiti lectini mogu imati specifične i važne uloge u zdravlju creva.
Studija je objavljena u časopisu Nature Communications. Dalja istraživanja su u toku kako bi se utvrdilo kako najbolje iskoristiti ove mehanizme u kliničkoj praksi.
Pomozite nam da budemo bolji.
