Tim naučnika sa UCSF i Stanforda napravio je detaljan atlas posteljice i materice koji pokriva trudnoću od 5. do 39. nedelje, analizirajući ~1,2 miliona ćelija. Otkriven je novi tip ćelije koji se pojavljuje samo tokom trudnoće i koji može regulisati povezanost posteljice i majčinske cirkulacije. Te ćelije nose kanabinoidne receptore, što može pomoći da se razume povezanost upotrebe kanabisa u trudnoći i nekih komplikacija. Autori naglašavaju da su potrebna dalja istraživanja, posebno u trudnoćama sa komplikacijama.
Otkriven Novi Tip Ćelije Koja Se Pojavljuje Samo Tokom Trudnoće — Novi Atlas Posteljice Otkriva Vezu Sa Kanabinoidima
Scientists have constructed a new atlas of cells from placental and uterine tissues. | Credit: mikroman6 via Getty Images
Naučnici iz UCSF i Stanforda sastavili su najobuhvatniji atlas posteljice i materice do sada, beležeći promene u tim tkivima kroz celu trudnoću (od 5. do 39. nedelje). Analizom oko 1,2 miliona ćelija istraživači su otkrili dosad nepoznat podsloj ćelija koji se pojavljuje isključivo tokom trudnoće i koji može igrati ključnu ulogu u povezivanju posteljice sa majčinskom krvnom mrežom.
Šta su otkrili?
Tim na čelu sa Cheng Wangom i Jingjing Liem koristio analize na nivou pojedinačnih ćelija (single-cell) i prostornu trancriptomiku kako bi pratio koje su genske mreže i proteini aktivni u određenim fazama trudnoće. U radu objavljenom u časopisu Nature opisali su novi tip ćelije koji se pojavi rano u gestaciji, naglo poraste u broju i praktično ne postoji u materici van trudnoće.
Funkcija i potencijalni značaj
Te ćelije nose receptore osetljive na kanabinoide (uključujući one koje reaguju na THC i CBD). Istraživači veruju da te ćelije pomažu u uspostavljanju i regulaciji protoka krvi između majke i posteljice tako što usporavaju invaziju fetalnih ćelija u matericu — delujući kao "usporivač" koji sprečava prekomernu ili nedovoljnu invaziju. Poremećaji tog procesa povezani su sa komplikacijama kao što su preeklampsija ili placenta accreta (prijanjanje posteljice).
This image labels the newfound cell subtype, known as decidual stromal cell 4 (DSC4), with yellow arrows. | Credit: Courtesy of Jingjing Li and Cheng Wang, UCSF
Veza sa konzumacijom kanabisa
Zbog prisustva kanabinoidnih receptora na ovim ćelijama, autori ističu da osetljivost na kanabinoide može biti jedan od faktora koji objašnjavaju zašto upotreba kanabisa u trudnoći povezuje sa nižim protokom krvi kroz posteljicu, smanjenim dotokom kiseonika fetusu, kao i povišenim rizikom od prevremenog porođaja, niske porođajne težine i prijema u neonatalni intenzivni centar. Li naglašava da ta osetljivost verovatno ne objašnjava sve rizike — ali predstavlja važan smer za dalja istraživanja.
Metodologija i opseg studije
U studiji je analizirano ~1,2 miliona ćelija: oko 200.000 izolovanih ćelija i ~1.000.000 ćelija zabeleženih u njihovom tkivnom kontekstu, prikupljenih iz tkivnih banaka UCSF i Stanforda. Pored transkriptoma i proteoma, tim je pratio i dostupnost hromatina (što ukazuje na potencijalnu aktivaciju gena u određenim trenucima).
Kako ovo može pomoći u razumevanju komplikacija
Istraživači su povezali atlas sa velikim genetskim studijama koje istražuju rizik od preeklampsije, prevremenog porođaja i gubitka trudnoće. Na taj način mogli su da identifikuju konkretne ćelijske vrste u kojima rizične genske varijante najverovatnije deluju, što može pomoći u razvoju ciljanih terapija i ranijoj identifikaciji rizičnih trudnoća.
Ograničenja i naredni koraci
Studija je zasnovana na uzorku zdravih trudnoća, pa je neophodno uporediti nalaze sa trudnoćama koje imaju komplikacije. Tim planira da poveća broj analiziranih ćelija i uzoraka kako bi obuhvatio veću biološku raznolikost i otkrio dodatne ćelijske vrste i mehanizme.
Važno: Ovaj tekst je informativan i ne predstavlja medicinski savet. Upotreba supstanci tokom trudnoće treba da bude tema razgovora sa lekarom.
Pomozite nam da budemo bolji.
