Istraživanje finansirano od NASA-e analiziralo je 1,16 miliona VIIRS satelitskih snimaka i utvrdilo neto porast veštačkog noćnog osvetljenja od 16% između 2014. i 2022. godine. Iako je globalni trend posvetljavanje, brojni regioni — naročito Evropa i Venecuela — potomneli su zbog mera energetske efikasnosti i ekonomskih kriza. Pandemija, rat u Ukrajini i intenzivni gasni flaring u SAD ostavili su jasno vidljive tragove u obrascima noćnog svetla.
Zemlja Sve Svetlija, Ali Noćno Nebo "Treperi" — Sateliti Prate Promene (2014–2022)
A nighttime view of Earth, derived from satellite images taken daily over the past decade, capturing human activity on the planet through the emissions of artificial light, is seen in this image released on 8 April 2026.Photograph: Michala Garrison/Nasa Earth Observatory/Reuters(Photograph: Michala Garrison/Nasa Earth Observatory/Reuters)
Zemlja se globalno sve više posvetljava, ali obrasci posvetljavanja su postali volatilniji: lokacije i intenzitet noćnog osvetljenja menjaju se zbog pandemije, politika za smanjenje svetlosnog zagađenja i ekonomskih promena, pokazuje novo istraživanje.
Tim sa Univerziteta Connecticut (UConn), uz finansiranje NASA-e, analizirao je 1,16 miliona satelitskih snimaka prikupljenih tokom devet godina (2014–2022) pomoću instrumenta Visible Infrared Imaging Radiometer Suite (VIIRS). Autori navode da je veštačko noćno osvetljenje neto poraslo za 16% u tom periodu.
Ključni nalazi: Iako je opšti trend porast posvetljavanja, neki regioni su se znatno potemneli — primeri su Evropa, gde su mere energetske efikasnosti doprinele padu osvetljenja, i Venecuela koja je izgubila više od 26% noćnog svetla zbog duboke ekonomske krize. Istraživanje takođe ukazuje na to da su regionalne promene delimično ublažile ukupni skok globalne radijance od 34% identificirane u analizi.
„Ono što sateliti sada pokazuju o našim noćima nije uredna priča o napretku ili propadanju. To je dinamičan portret vrste koja u realnom vremenu preuređuje svoju okolinu — gradi, razara, čuva i kolabira, često sve istovremeno. Svet se ne samo posvetljava. On treperi,“ rekao je Zhe Zhu, koautor studije i direktor UConn-ovog Global Environmental Remote Sensing Laboratory.
Istraživači su obrađivali snimke piksel-po-piksel, filtrirajući uticaj mesečine, oblaka i atmosferskih smetnji kako bi identifikovali prave promene u noćnom osvetljenju. Analize su se oslanjale na dnevne kadrove zabeležene oko 01:30 po lokalnom vremenu tokom devetogodišnjeg perioda.
Regionalne promene su višestruke: Azija je i dalje vodeća po intenzitetu posvetljavanja, posebno Kina i severna Indija zbog ubrzanog urbanog razvoja. U SAD su gradovi na zapadnoj obali postali svetliji usled rasta stanovništva, dok su delovi istočne obale potomneli — istraživači to povezuju sa širim uvođenjem energetski efikasnih LED lampi i ekonomskim restrukturiranjem.
U Evropi su Francuska, Velika Britanija i Holandija zabeležile značajno smanjenje noćnog osvetljenja (Francuska ~33%, UK ~22%, Holandija ~21%), dok su 2022. godine evropske noći dodatno potemnile tokom regionalne energetske krize posle rata u Ukrajini.
Studija je takođe identificirala intenzivne cikluse gasnog flaringa u centralnim delovima SAD, posebno u Permian Basin (Teksas) i Bakken Formation (Severna Dakota). Takvi uvidi pomažu u praćenju rasipanja energenata i imaju vrednost za operatore, investitore i donosioce politika, navodi Deborah Gordon iz Rocky Mountain Institute-a.
Zaključak: Satelitska posmatranja nude detaljan, promjenljiv prikaz ljudskog uticaja na noćnu svetlost planete — istovremeno otkrivajući rast, ali i pad osvetljenja pod uticajem politike, ekonomije i kriza. Javno dostupni podaci omogućavaju bolje praćenje energetskih resursa i svetlosnog zagađenja.
Studija je objavljena u časopisu Nature nakon stručne recenzije; NASA je predstavljala vizualizacije koje prate promene po regionima.
Pomozite nam da budemo bolji.
