U Mumiji Pronađen Fragment Homerske Ilijade — Papirus Sa "Katalogom Brodova" Otkriven U Al‑Bahnasi

Arheolozi na nalazištu Al‑Bahnasa u Egiptu otkrili su fragment papirusnog svitka sa odlomkom iz Homerske Ilijade, smešten unutar mumije. Otkriće naglašava kulturnu razmenu između egipatskih i grčko‑rimskih običaja u periodu nakon osvajanja zemlje od strane Aleksandra Velikog i tokom rimske uprave.

Ruderi današnje Al‑Bahnase kriju tragove antičkog grada Per‑Medjed, koji se razvijao još od 25. dinastije i vekovima bio važan trgovački centar. U literaturi se ova regija ponekad povezuje i sa imenom Oxyrhynchus; nalazište i danas otkriva retke artefakte, uključujući pozlaćene mumije.

U helenističko‑rimsko doba u Egiptu nastavila se praksa mumifikacije, ali su se u ritual umešali i novopridošli grčki i rimski običaji. Među njima je i ubacivanje svitaka ili snopova papirusa, često pisanih na grčkom, u praznine nastale vađenjem organa pre balzamovanja. Dok su mnogi slični papirusi imali magijske zapise namenjene vođenju duše, tim arheologa sa Univerziteta u Barseloni pod vođstvom Maite Mascot i Esther Ponce Melado otkrio je u Al‑Bahnasi papirus koji sadrži književni, a ne magijski tekst — deo poznat kao Katalog brodova iz Ilijade.

Ne bih mogao prebrojati njihove redove niti ih imenom zvati,
Ni da imam deset jezika i deset usta,
I glas neuništiv, i grudi od bronze u sebi,
Ako me Olimpijske Muze, kćeri štitonoše Zevsa,
Ne podsete koliko pod Ilijumom dođe ih sve.

Odlomak opisuje flotu od 1.186 brodova koja se iskrcala na obale Troje (Ilijuma), sa spiskom kontingenata, njihovim zapovednicima i regionima iz kojih su poticali. Razlog zbog kojeg je baš ovaj književni tekst stavljen u mumiju ostaje nepoznat — moguće je da je reč o personalizovanom amajliju ili znaku društvenog statusa pokojnika.

Pored papirusnog fragmenta, iskopavanja su otkrila i tri zlatna jezika u ustima mumija. Pozlata tela imitirala je boju "božanskog mesa" (koje su stari Egipćani često predstavljali kao zlato), pa su pozlaćivanje lica, prstiju i drugih delova tela imalo za cilj poistovećivanje sa bogovima i olakšavanje komunikacije sa njima. Lica najmanje dve druge mumije sa nalazišta takođe su bila pozlaćena.

U saopštenju, Hisham El‑Leithy, generalni sekretar Vrhovnog saveta za antikvitete, naveo je da "ovo otkriće donosi nove uvide u pogrebne prakse u gradu Bahnasa tokom grčko‑rimskog perioda i dodaje važnu književnu i istorijsku dimenziju nalazištu." Nalaz je značajan zato što povezuje književnu tradiciju klasičnog sveta sa lokalnim pogrebnim običajima.

Šta ovo znači

Ovaj pronalazak podseća da su kulturne prakse u drevnom Egiptu bile dinamične i podložne uticajima. Papirus sa Homerovim stihovima unutar mumije pokazuje kako su tekstovi i predmeti mogli dobiti sasvim novu ulogu kada bi ušli u kontekst pogrebnih rituala grčko‑rimskog Egipta.