Arheolozi su u Oxyrhynchusu pronašli papirusni fragment Ilijade u stomaku mumije iz rimskog doba — prvi poznati primer književnog grčkog teksta ugrađenog u mumifikaciju. Identifikovani odlomak potiče iz "Kataloga brodova" (Knjiga II) i navodi snage okupljene pred Trojom. Nalaz menja ranija shvatanja jer su do sada u pogrebnom kontekstu uglavnom otkriveni magijski tekstovi. Istraživači još ne znaju zašto je izabran baš ovaj tekst, što otvara nova pitanja o ritualnom značenju.
Neverovatan Nalaz: Fragment Homerske Ilijade Pronađen U Mumiji Iz Oxyrhynchusa
Archaeologists stunned to find copy of Homer’s Iliad inside ancient Egyptian mummy
Arheolozi su tokom iskopavanja u antičkom gradu Oxyrhynchusu otkrili papirusni fragment Homerske Ilijade ugrađen u stomak mumije iz rimskog doba — prvi poznati slučaj da je književni grčki tekst poslužio u procesu mumifikacije.
Gde i kada je otkriveno
Nalaz je evidentiran tokom kampanje iskopavanja sprovedene između novembra i decembra 2025. godine. Mumija je pronađena u jednoj od rimskih grobnica u Oxyrhynchusu (staro peri-Medjed), današnjem Al-Bahnasi, oko 190 km južno od Kaira, pored pritoke Nila poznate kao Bahr Yussef.
Papyrus containing Homer’s ‘Iliad’ inside the Roman-era mummy (University of Barcelona)
Šta je pronađeno
Istraživači sa Instituta za proučavanje drevnog Bliskog istoka pri Univerzitetu u Barseloni otkrili su da je papirus smešten na abdomenu mumije i zapečaćen glinom, što ukazuje da je bio namenski ubačen kao deo balzamovanja. Identifikovani tekst potiče iz "Kataloga brodova" (Knjiga II) Ilijade i sadrži poznati odlomak sa spiskom grčkih snaga okupljenih pred Trojom.
Zašto je ovo važno
Do sada su se u mumijama iz rimskog perioda nalazili grčki papirusi, ali su gotovo svi dokumentovani primerci sadržavali magijske ili ritualne tekstove. Pronalazak književnog dela poput Ilijade u pogrebnom kontekstu menja dosadašnje pretpostavke o pomešanosti religijskih i kulturnih praksi u Egiptu toga doba i otvara nova pitanja o značenju ovakvog izbora teksta.
The archaeological site in Oxyrhynchus (University of Barcelona)
Ignasi‑Xavier Adiego, profesor u Odeljenju za klasične, romanske i semitske jezike, napominje: "Nismo prvi koji nalaze grčke papiruse zapečaćene i ugrađene u mumifikacioni proces, ali je novost to što je sadržaj književan, a ne magijski."
Mumifikacione prakse u rimskom Oxyrhynchusu
Rimski period u Oxyrhynchusu karakterisao je spoj egipatskih, grčkih i rimskih običaja. Sveštenici su tela pripremali tokom više od 40 dana, koristili natron za dehidraciju i umotavali pokojnike u lanene povoje. Umesto tradicionalnih kanopičkih posuda, često su se koristili različiti ispuni i papirusi koji su se stavljali u grudni ili karlični prostor i zapečaćivali glinom.
Ranija otkrića i kontekst
Dosadašnja iskopavanja u Oxyrhynchusu otkrila su tri kamene grobne komore sa rimskim mumijama i ukrašenim drvenim sarkofazima. Ranije su pronađene i ptolemejske mumije (52 primerka), od kojih su neke imale "zlatne jezike" — simbol pripravnosti za zagrobni život.
One of the tombs found at Oxyrhynchus (University of Barcelona)
Moguće interpretacije i otvorena pitanja
Zašto je baš odlomak iz Kataloga brodova bio izabran — da li zbog simbolike, estetske vrednosti, dostupnosti papirusnog lista ili neke ritualne funkcije — ostaje nepoznato. Nalaz sugeriše veću kulturnu razmenu i složenost pogrebnih rituala u multikulturnom okruženju rimskog Egipta.
Zaključak: Otkriće fragmenta Ilijade ugrađenog u mumiju predstavlja značajan podstrek za dalje proučavanje kulturnih i vjerskih kontakata u antičkom Egiptu i može promeniti način na koji tumačimo ulogu grčke književnosti u svakodnevnom i ritualnom životu tadašnjih zajednica.
Pomozite nam da budemo bolji.
