Tim naučnika je pomoću algoritma mašinskog učenja analizirao svetlosne krive 83.717.159 zvezda iz TESS podataka i identifikovao 11.554 kandidata za egzoplanete, od kojih je 10.052 novo otkrivenih. Jedan kandidat, hot Jupiter TIC 183374187 b, potvrđen je nezavisnim posmatranjem sa Magellan teleskopa. Studija je postavljena na arXiv i još nije recenzirana; potrebna su dodatna posmatranja da se potvrdi koliko od kandidata zaista jesu planete.
Otkriveno 11.554 Kandidata Za Egzoplanete: Algoritam Može Potencijalno Utrostručiti Poznata Nebeska Tela
A NASA illustration of exoplanet varieties. Astronomers have discovered more than 6,000 exoplanets to date, but a new study could nearly triple this total in one fell swoop. | Credit: NASA’s Goddard Space Flight Center
Naučnici izveštavaju o zapanjujućem nalazu: novo razvijen algoritam mašinskog učenja identifikovao je 11.554 kandidata za egzoplanete u podacima satelita TESS, od kojih je 10.052 potpuno novo otkrivenih. Ako se veliki deo ovih kandidata potvrdi, ukupan broj poznatih egzoplaneta mogao bi da poraste na blizu 18.000 — gotovo trostruko u odnosu na sadašnji zbir. Napomena: studija je postavljena na arXiv i još nije prošla stručnu recenziju.
Šta su uradili istraživači? Tim je analizom svetlosnih krivih tačno 83.717.159 zvezda snimljenih instrumentom TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) tražio sitne padove u sjaju zvezda koji ukazuju na tranzite — prolaze planeta ispred zvezde. U skupu kandidata oko 87% objekata primećeno je da tranzitira dva puta ili više, što je omogućilo određivanje orbitalnih perioda u rasponu od 0,5 do 27 dana (prema StellarCatalog.com).
TESS is designed to look for objects transiting in front of distant stars. This wide-field image was one of the first it captured, shortly after its launch in 2018. | Credit: NASA/MIT/TESS
T16 projekat i slabije zvezde
Autori su posebno ispitivali i veoma slabe zvezde — do 16 magnituda ispod uobičajenog praga za studije tranzita — u okviru pristupa nazvanog T16. Takve svetlosne krive su bučne i tranziti su na njima daleko manje vidljivi, pa su ranije ostajali neistraženi. Novi algoritam je obučen da prepozna suptilne obrasce tranzita koje ljudsko oko i klasične metode teško detektuju.
Prva nezavisna potvrda
Da bi proverili metodologiju, tim je izvršio nezavisna posmatranja jednom od Magellan teleskopa u Atakami (6,5 m) i potvrdio egzoplanetu tipa "hot Jupiter" označenu kao TIC 183374187 b, na udaljenosti od oko 3.950 svetlosnih godina — upravo na lokaciji koju je algoritam predvideo. Ova potvrda ukazuje da je metoda validna barem delimično, ali masovna verifikacija zahteva dodatna posmatranja i analize.
The machine learning algorithm utilized in the new study looked for subtle fluctuations in the light curves of faint stars, which can be caused by planets "transiting" alien suns. | Credit: NASA/JPL
Šta dalje? Napredna obrada i mašinsko učenje omogućavaju brzo pretraživanje ogromnih datasetova, ali kandidati moraju proći dalje provere: nezavisna fotometrijska posmatranja, spektroskopska merenja radijalne brzine radi isključenja lažnih signala (npr. pomračenja zvezda ili bliskih binarnih sistema) i detaljna statistička validacija. Potvrda može potrajati mesecima ili godinama.
Ograničenja za potencijalnu nastanjivost
Većina kandidata ima kratke orbitalne periode, što znači da se nalaze blizu svojih zvezda i verovatno nisu pogodni za život kakav poznajemo. Planete daljih orbitala su ređe detektovane tranzitnom metodom jer ređe prave vidljive tranzite u posmatračkom prozoru.
"Ovaj rad pokazuje da velike pretrage tranzita uz podršku mašinskog učenja mogu značajno proširiti popis kandidata za tranzitne planete, naročito oko slabih zvezda," navode autori u radu.
Zašto je ovo važno za opštu javnost i nauku? Povećanje broja kandidata ubrzava procese mapiranja raznovrsnosti egzoplaneta i pomaže u statističkim istraživanjima formiranja planeta. Iako većina otkrića neće biti nastanjiva, veća baza podataka olakšava pronalaženje retkih i interesantnih sistema za detaljnija proučavanja budućim teleskopima i misijama.
Reference i transparentnost
Glavni izvor je preprint rad na arXiv postavljen 20. aprila; dodatne informacije o orbitalnim periodima potiču iz StellarCatalog.com. Konačne potvrde i detalji biće dostupni tek nakon nezavisnih provera i eventualne publikacije u recenziranom časopisu.
Pomozite nam da budemo bolji.
