Studija objavljena 2025. u Journal of Gerontology: Medical Sciences otkriva da su postmenopauzalne žene sa dijabetesom tipa 2 koje su započele terapiju metforminom imale približno 30% niži procenjeni rizik da umru pre 90. godine u odnosu na žene koje su koristile sulfoniluree. Istraživanje je opservaciono, obuhvatilo je 438 učesnica i imalo je 14–15 godina praćenja, pa ne može dokazati uzročnost. Autori pozivaju na dugoročne RCT studije kako bi se potvrdili potencijalni antistarenjski efekti metformina.
Metformin Povezan Sa Većom Šansom Da Žene Dožive 90. Godinu — Studija (2025)
(PeopleImages/Getty Images)
Novo istraživanje iz 2025. sugeriše da metformin, uobičajeni lek za dijabetes tipa 2, može biti povezan sa većom verovatnoćom "izuzetne dugovečnosti" kod postmenopauzalnih žena. Studija, objavljena u časopisu Journal of Gerontology: Medical Sciences, analizirala je dugoročne podatke iz velike američke kohorte.
Istraživači iz SAD i Nemačke odabrali su 438 zapisa žena starijih od 60 godina sa dijabetesom tipa 2: polovini je započeta terapija metforminom, a drugoj polovini terapija sulfonilureama. Prosečno praćenje učesnica trajalo je 14–15 godina.
The study used age 90 as the marker for 'exceptional' longevity. (Danie Franco/Unsplash)
Ključni nalazi
U poređenju sa ženama koje su započele terapiju sulfonilureama, one koje su počele terapiju metforminom imale su oko 30% niži procenjeni rizik da umru pre 90. godine života. Autori napominju da metformin deluje na višestruke biološke putanje povezane sa starenjem, zbog čega se smatra potencijalnim geroterapeutikom.
"Metformin je pokazao delovanje na više putanja starenja i stoga se postavlja kao lek koji bi mogao produžiti ljudski životni vek," navode autori.
Šta studija ne dokazuje
Ovo je opservaciona analiza, što znači da ne može dokazati uzročnu vezu na način na koji to rade randomizovana kontrolisana ispitivanja (RCT). Učesnice nisu bile nasumično raspoređene na terapije — izbor leka odražava kliničke preporuke i druge faktore koji bi mogli uticati na ishod. Nije postojao placebo, a uzorak (438 osoba) nije naročito veliki za definitivne zaključke.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Ograničenja i snage
Autori ističu nekoliko ograničenja: analiza je ograničena na postmenopauzalne žene starije od 60 godina, pa prenosivost na muškarce ili mlađe osobe nije potvrđena. Takođe, moguć je uticaj nerešavanih faktora zbunjenosti (confounders) uprkos statističkim podešavanjima.
Među jačim stranama studije je izuzetno dug period praćenja (14–15 godina), što omogućava uvid u dugoročne efekte terapija na preživljavanje — nešto što je teško postići u tipičnim RCT-ovima.
YouTube Thumbnail
Širi kontekst i preporuke
Prethodna istraživanja su ukazivala da metformin može smanjivati oštećenja DNK, modulirati ekspresiju gena povezanih sa dugovečnošću, usporiti propadanje moždane funkcije i povremeno smanjiti rizik od dugotrajnog post-COVID-19 stanja. Ipak, dokazu o produženju ljudskog životnog veka i dalje nedostaje u vidu kliničkih randomizovanih ispitivanja.
Istraživači pozivaju na dalje RCT studije koje bi ispitale uzročnost i potencijalne geroprotektivne efekte metformina. Dok takvi dokazi ne budu dostupni, metformin ne treba koristiti izvan medicinski indiciranih stanja samo radi produženja životnog veka bez nadzora lekara.
Zaključak: Studija pruža interesantne epidemiološke dokaze da je upotreba metformina povezana sa većom verovatnoćom doživljavanja 90. godine kod postmenopauzalnih žena sa dijabetesom tipa 2, ali ne dokazuje uzročnost i zahteva dalja istraživanja.
Pomozite nam da budemo bolji.
