Nagatitan chaiyaphumensis je nova vrsta sauropoda opisana iz severoistočnog Tajlanda, stara preko 100 miliona godina. Fosil pronađen 2016. u formaciji Khok Kruat uključuje pršljenove, rebra, karlicu, humerus i femur; procenjena masa je do ~28 tona, a dužina oko 27 m. Istraživači su koristili 3D skeniranje za analizu, a nalaz može predstavljati "poslednjeg titana" u regionu pre podvodnjavanja krajem Krede.
Nagatitan — Najveći Dinosaur Otkriven u Jugoistočnoj Aziji: Sauropod Dugačak Do 27 m
Artistic illustration of Nagatitan. (Patchanop Boonsai)
Naučnici su u severoistočnom Tajlandu opisali novu vrstu sauropodnog dinosaurusa, Nagatitan chaiyaphumensis, koji je živeo tokom ranog Krede pre više od 100 miliona godina. Ovaj biljojed sa dugim vratom i repom procenjen je na približno 28 tona i oko 27 metara dužine, čime postaje najveći poznati dinosaur iz Jugoistočne Azije.
Otkriće i značaj
Fosilni ostaci otkriveni su 2016. godine u formaciji Khok Kruat u provinciji Chaiyaphum. Nalaz uključuje osam pršljenova, pet rebara, delove karlice, nadlakticu (humerus), butnu kost (femur) i nekoliko neodređenih fragmenata. Zbog geološke starosti formacije — to je najmlađi sloj u Tajlandu koji sadrži ostatke dinosaurusa — autori ističu da bi Nagatitan mogao predstavljati "poslednjeg titana" u tom regionu pre nego što je područje prekrilo plitko more.
An illustration showing the skeleton ofN. chaiyaphumensis, with the preserved bones highlighted in yellow. (Sethapanichsakul et al.,Sci. Rep., 2026)
Veličina i poređenje
Procene mase od oko 28 tona i dužine od ~27 m stavljaju Nagatitana među velike sauropode, i čine ga oko 10 tona težim od poznatog Diplodokusa "Dippyja". Ipak, Nagatitan je znatno manji od gigantskog Patagotitana, za kojeg se veruje da je mogao težiti i do ~70 tona.
Metode istraživanja
Tim istraživača iz Tajlanda i University College London (UCL) koristio je površinsko 3D skeniranje i štampanje kako bi izradio digitalne modele kostiju i omogućio detaljnu analizu bez potrebe za čestim premeštanjem originalnog materijala. "Materijal je proučavan i u Tajlandu i na UCL — 3D skeniranje i štampanje omogućili su nam da analiziramo primerak i prikupimo podatke bez potrebe za putovanjem," kaže Paul Upchurch, paleobiolog sa UCL i koautor studije.
Figures a-e show other, non-sauropod remains found in the same area. Figure f depicts the known faunal assemblage from the Khok Kruat Formation, withN. chaiyaphumensisin blue and tentative taxa in black. (Sethapanichsakul et al.,Sci. Rep., 2026)
Okolina i biologija
Formacija Khok Kruat čuva bogat fosilni zapis: ajkule, kornjače, pterosauri, rani krokodilski srodnici i predatori među teropodima. U ranom Kredu taj preddeo je verovatno bio prekriven niskom vegetacijom i savanama, presećen rečnim sistemima. Sauropodi poput Nagatitana mogli su spuštati dugi vrat da bi grabili biljnu hranu, a velike površine tela možda su pomagale u termoregulaciji.
Ime i etimologija
Ime vrste kombinuje lokalnu i klasičnu simboliku: "Naga" se odnosi na mitološke vodene zmije često prisutne u južnoazijskoj i budističkoj tradiciji, "titan" poziva na divovska bića iz grčke mitologije, dok "chaiyaphumensis" upućuje na provinciju Chaiyaphum gde je nalaz pronađen.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
"Mlađi sedimenti položeni krajem ere dinosaurusa verovatno ne sadrže ostatke jer je region do tada postao plitko more," objašnjava Thitiwoot Sethapanichsakul, prvi autor studije i paleontolog sa UCL. "Dakle, ovo bi mogao biti poslednji ili najnoviji veliki sauropod koji ćemo pronaći u Jugoistočnoj Aziji."
Rad o otkriću objavljen je u časopisu Scientific Reports. Nalaz predstavlja važan doprinos poznavanju faune Jugoistočne Azije u ranokrednom periodu i pokazuje kako kombinacija terenskog rada i digitalnih tehnologija omogućava detaljnu analizu retkih fosila.
Publikacija: Scientific Reports (autori: tim iz Tajlanda i UCL; prvi autor Thitiwoot Sethapanichsakul)
Pomozite nam da budemo bolji.
