Amnesty International tvrdi da Izrael sprovodi koordinisanu politiku raseljavanja Palestinaca sa Zapadne obale s ciljem de facto aneksije. Izveštaj od 149 strana navodi da je od januara 2023. do aprila 2026. više od 100 sela delimično ili potpuno ispražnjeno, a UN je zabeležio preko 7.280 slučajeva raseljavanja. Amnesty ukazuje na ulogu naseljenika, širenje naselja i zakonodavne inicijative kao ključne faktore, dok međunarodna reakcija nije uspešno zaustavila proces.
Amnesty Optužuje Izrael Za 'Etničko Čišćenje' Na Zapadnoj Obali — Izveštaj Tvrdi Da Je Raseljavanje Državna Politika
FILE -A Bedouin carries a bicycle past houses that, according to local residents, were heavily damaged yesterday during an attack by Israeli settlers in Al-Dyouk Al-Tahta area, on the outskirts of the West Bank city of Jericho, Feb. 11, 2026. (AP Photo/Leo Correa, File)(AP Photo/Leo Correa)
Amnesty International u novom izveštaju od 149 strana optužuje Izrael da sprovodi kampanju „etničkog čišćenja“ Palestinaca sa okupirane Zapadne obale, navodeći da je masovno raseljavanje rezultat koordinisane državne politike, a ne samo pojedinačnih postupaka nasilnih naseljenika.
Ključni nalazi i podaci
Prema podacima Ujedinjenih nacija, više od 100 sela na Zapadnoj obali je u potpunosti ili delimično ispražnjeno u periodu od januara 2023. do aprila 2026. UN je takođe zabeležio više od 7.280 slučajeva pojedinačnog raseljavanja ljudi usled rušenja domova i objekata od strane izraelskih snaga — pri čemu su neki ljudi raseljavani više puta.
„Ova zloupotreba nije delo nekoliko 'loših jabuka'. Nasilje naseljenika predstavlja osnovnu komponentu državom podržane kampanje etničkog čišćenja,“ izjavila je Agnès Callamard, generalna sekretarka Amnesty International.
Metode raseljavanja i najugroženije zajednice
Amnesty navodi da su glavni mehanizmi raseljavanja: nasilje naseljenika, širenje i legalizacija novih naselja i outpost‑ova, te preuzimanje velikih površina neregistrovanog zemljišta. Posebno su ugrožene beduinske stočarske zajednice u udaljenim delovima Zapadne obale, koje su slabije u mogućnosti da se odupru pritiscima i često naoružanim napadima naseljenika.
Nadzorne grupe ukazuju na nagli porast novih izletišta (outpost‑ova): organizacija Peace Now navodi da je 212 od najmanje 363 takva punkta formirano od 2023. godine. Ti punktovi su često podignuti bez zvanične dozvole — ponekad ih vlasti uklone, ali često se zatvaraju oči ili ih se kasnije legalizuje.
FILE - An aerial view shows the Bedouin hamlet of Khan al-Ahmar in the West Bank, Jan. 24, 2023. (AP Photo/Oded Balilty, File)(AP Photo/Oded Balilty)
Politički kontekst i reakcije
Izraelski zvaničnici su različito reagovali: pojedini lideri i ministri iz Netanjahuove vlade javno podržavaju proširenje suvereniteta nad Zapadnom obalom, dok su drugi osudili ekstremna nasilja izjednačivši ih sa kriminalnim ekscesima. Amnesty tvrdi da su u Knesetu podneti brojni predlozi zakona za proširenje primene izraelskog civilnog prava na naselja i za proširenje nadležnosti sudova koji se bave slučajevima Palestinaca. Izveštaj navodi i zakonodavni predlog koji je izazvao zabrinutost jer uvodi strože kaznene mere za određene zločine počinjene na Zapadnoj obali.
Amnesty je u svom istraživanju analizirao 27 zaseoka i sela na Zapadnoj obali gde su se dogodila raseljavanja između 2023. i 2025. godine; tim je razgovarao sa desetinama Palestinaca i advokata, svedocima nasilja, pregledao više od 420 video‑zapisa i analizираo zvanične izjave i druge izveštaje.
Međunarodni okvir
Međunarodna zajednica većinom smatra veći deo naselja na Zapadnoj obali nezakonitim prema međunarodnom pravu; Izrael pak Zapadnu obalu tretira kao sporno područje čiji konačni status treba da se reši pregovorima. Amnesty ocenjuje da međunarodni odgovor nije bio delotvoran u sprečavanju raseljavanja.
Kontekst: Preko 700.000 Izraelaca živi u naseljima na Zapadnoj obali i u istočnom Jerusalimu — teritorijama koje je Izrael okupirao 1967. godine, a koje Palestinci smatraju delom buduće nezavisne države, uz pojas Gaze.
Pomozite nam da budemo bolji.
