Većina procena štete od klimatskih promena zasniva se na projekcijama temperatura i poplava, ali neki gradovi su već pretrpeli velike i trajne štete. New Orleans je najteže pogođen u SAD posle Katrine (1.833 žrtve, $108 mlrd štete), dok Jakarta tone do ~25 cm godišnje i 40% grada je ispod nivoa mora. Delhi, Lagos, Miami i Houston takođe su izrazito ranjivi zbog ekstremnih temperatura, poplava i porasta nivoa mora.
Gradovi Najviše Pogođeni Klimatskim Promenama — Tri Su U SAD
Photo by Chris LeBoutillier on Unsplash
Većina procena štete od klimatskih promena oslanja se na projekcije i merenja poput FEMA karata poplava i analiza organizacija kao što je Climate Central. Njihovi podaci pokazuju značan porast temperature do 2100. godine i rast rizika od poplava u desetinama američkih gradova.
Dok su prognoze važne za planiranje, manje se govori o gradovima koji su već pretrpeli velike i trajne štete. U nastavku sumiramo gradove za koje postoji jasna i dokumentovana šteta usled kombinacije klimatskih faktora: ekstremne padavine, porast nivoa mora, sleganje zemljišta, ekstremne vrućine i sve snažnije oluje.
Jakarta, Indonezija
Jakarta tone brzinom do 10 inča godišnje (do oko 25 cm godišnje), pretežno zbog prekomernog vađenja podzemnih voda. Otprilike 40% grada je već ispod nivoa mora, što dovodi do čestih poplava, raseljavanja i velikih ekonomskih gubitaka. Klimatske promene dodatno intenziviraju plimske poplave i ekstremne padavine, zbog čega je Indonezija pokrenula planove za delimično preseljenje prestonice.
Delhi, Indija
Metropolitansko područje Delhija obuhvata oko 36 miliona ljudi i suočava se sa sve češćim i snažnijim talasima vrućine — temperature tokom ekstremnih talasa mogu prići 120°F (~49°C). Uz to, grad ima ozbiljan problem zagađenja vazduha, koji se pojačava sezonskim paljenjem useva i uporabi drveta i uglja za grejanje i kuvanje.
Photo byAffan FadhlanonUnsplash
Lagos, Nigerija
Lagos, sa oko 17 miliona stanovnika i brzim godišnjim rastom (do ~6%), suočava se sa istovremenim pritiskom urbanog širenja i učestalih poplava. Rastući nivo mora i loša urbana infrastruktura čine delove grada posebno ranjivim — stručnjaci upozoravaju da neki kvartovi postaju sve teže nastanjivi.
Miami, Florida (SAD)
Miami je izložen porastu nivoa mora, sve snažnijim uraganima i poplavama uzrokovanim plimom. Neke procene ukazuju da bi do 2060. godine određeni delovi grada mogli biti često ili trajno pod vodom — projekcije lokalnih i nacionalnih studija već odražavaju rast šteta i premija osiguranja. Niska nadmorska visina i ekonomska važnost grada čine ga jednim od najugroženijih primorskih gradova u SAD.
New Orleans, Luizijana (SAD)
Uragan Katrina iz 2005. godine razotkrio je teško ranjiv položaj New Orleansa: 1.833 smrtnih slučaja i oko 108 milijardi USD štete (neprilagođeno za 2005. godinu). Dve decenije posle Katrine, grad se i dalje oporavlja; obalna erozija, sleganje zemljišta i česti olujni talasi i dalje prete njegovoj dugoročnoj održivosti.
Houston, Teksas (SAD)
Houston je nisko položen grad sa zastarelim sistemom odvodnje i brzo rastućom infrastrukturom. Grad je pretrpeo oko 125 milijardi USD štete od uragana Harvey 2017. godine i ponovo je bio pogođen olujama i poplavama u narednim godinama, uključujući događaje tokom 2024. godine. Dugoročno, kombinacija urbanog razvoja i klimatskih rizika povećava ranjivost.
Zaključak: Navedeni primeri pokazuju da su klimatske promene već izazvale velike ljudske i materijalne gubitke u gradovima širom sveta. Potrebne su hitne investicije u prilagođavanje — jačanje infrastrukture, upravljanje vodnim resursima, planovi preseljenja i smanjenje emisija — kako bi se smanjile buduće katastrofe.
Pomozite nam da budemo bolji.
