Norveška longitudinalna studija u BMJ Public Health prati oko 60.000 ljudi u periodu 1984–2019 i pokazuje da su razvod i udovstvo povezani sa većim rizikom od smrti u odnosu na one koji ostaju u partnerskim zajednicama. Udovstvo nosi oko 14% viši rizik, dok je povezanost razdvajanja i smrtnosti u nekim periodima bila jače izražena kod žena. Istraživanje ukazuje na asocijaciju, ne i na direktan uzrok, a autori naglašavaju važnost smanjenja društvene izolacije.
Norveška studija: Razvod i udovstvo povećavaju rizik od smrti — socijalne veze su ključne
Divorcees and widows share concerning mental health trait, researchers find
Novo istraživanje iz Norveške, objavljeno u časopisu BMJ Public Health, pokazuje da ljudi koji dožive razvod, raskid zajedničkog života ili udovstvo imaju povišen rizik od smrtnog ishoda u odnosu na one koji ostanu u partnerskoj zajednici.
Divorces or breakups were consistently linked with higher mortality across all study waves compared to couples who stayed together.(iStock)
Istraživači su pratili tri kohorte od po ~20.000 ispitanika (ukupno oko 60.000 osoba) u periodu 1984–2019. Svi učesnici su bili u braku ili u vanbračnoj zajednici pri uključivanju u studiju. Tokom narednih talasa praćenja, ispitanici su podeljeni u tri grupe: oni koji su ostali u vezi, oni koji su se razveli ili odselili iz zajedničkog domaćinstva, i oni koji su postali udovci. Podaci o smrtnim ishodima proveravani su do januara 2020. godine.
The link between breakup and mortality was stronger and found to be statistically significant only among women, the second study period revealed.
Glavni nalazi
Statističke analize su pokazale da su razvod ili raskid dosledno povezani sa višom stopom smrtnosti u svim ispitivanim grupama, i to čak i nakon što su istraživači kontrolisali uticaj faktora kao što su starost, pol, zdravstvene navike, subjektivno procenjeno zdravlje i osećaj usamljenosti.
Being widowed was also linked to about a 14% higher mortality risk, though the association was strongest in the earliest period studied.
Udovstvo je bilo povezano sa približno 14% većim rizikom od smrti, pri čemu je ta povezanost bila najsnažnija u najranijem periodu praćenja. U drugom posmatranom periodu veza između raskida i povećane smrtnosti bila je izraženija, a statistički značajna povezanost tada je uočena pretežno kod žena.
Šta istraživanje znači
Autori naglašavaju da studija pokazuje asocijaciju između gubitka partnerskog odnosa i većeg rizika od smrti, ali ne dokazuje direktnu uzročnost (kauzalitet). Drugim rečima, razdvajanje ili udovstvo su povezani sa povećanim rizikom, ali iz ovih podataka ne može se sa sigurnošću reći da je upravo raskid ili gubitak partnera jedini uzrok.
„Usamljenost ima značajne i teške posledice po fizičko zdravlje i emotivno stanje pojedinca,“ kaže M. David Rudd (University of Memphis), koji nije učestvovao u studiji. „Odnosi su ključni za zdravlje, sreću i opstanak.“
Autori i komentatori ističu da ovi nalazi ukazuju na potrebu uključivanja mera za smanjenje društvene izolacije u javnozdravstvene politike i kliničku praksu. Povezanost ne mora nužno biti romantične prirode — važne su šire socijalne veze i uključenost u zajednicu.
Praktični zaključci
Iako je sledeći korak dalja istraživanja koja bi razjasnila mehanizme iza povezanosti, preporuke za javnost i zdravstvene radnike uključuju ranije prepoznavanje socijalne izolacije, podršku ljudima koji prolaze kroz razvod ili gubitak partnera i podsticanje aktivnog socijalnog života kao moguće mere za smanjenje preventabilne smrtnosti.
Pomozite nam da budemo bolji.
