Nova studija u AGU Journal otkriva da su napetosti na rasjedima San Andreas i San Jacinto u Južnoj Kaliforniji najviše u poslednjih približno 1.000 godina. Cajon Pass, mesto susreta ova dva rasjeda, ključan je za to hoće li ruptura ostati lokalizovana ili se proširiti preko više sistema. Iako se ne može predvideti tačan trenutak zemljotresa, ujednačavanje i porast napetosti povećava rizik, a današnja velika izloženost stanovništva i infrastrukture čini potencijalne posledice ozbiljnijim.
Napetosti Na San Andreasu I San Jacintu Najviše U 1.000 Godina — Da Li Je „Veliki" Zemljotres Na Pomolu?
Nivoi napetosti ispod dva najopasnija rasjeda u Južnoj Kaliforniji — San Andreas i San Jacinto — porasli su na najviši nivo u najmanje 1.000 godina, navodi nova studija objavljena u AGU Journal. To pojačava zabrinutost da bi uslovi za veliki, potencijalno razarajući zemljotres mogli biti povolniji nego što su bili vekovima.
Stress levels beneath Southern California’s two most dangerous fault systems have climbed to their highest in at least 1,000 years, prompting fresh concerns that the long-feared “Big One” may be drawing closer. Getty Images
Šta su istraživači utvrdili
Istraživači su rekonstruisali oko 1.000 godina seizmičke istorije koristeći geološke zapise, radiokarbonsko datiranje, istorijske izvore i napredne računarske simulacije koje prate akumulaciju i prenos napetosti između rasjeda tokom vremena. Njihov model pokazuje da su trenutno nivoi napetosti duž oba sistema izuzetno visoki, što povećava verovatnoću da bi velika ruptura mogla da se proširi preko više rasjeda.
Scientists can’t predict when a major earthquake will happen; however, the study shows that geological conditions for a potentially catastrophic earthquake are becoming more noticeable. Getty Images
Cajon Pass — „vrata za zemljotrese"
Područje koje posebno privlači pažnju je Cajon Pass, severoistočno od Los Anđelesa, gde se San Andreas i San Jacinto susreću. Istraživači ga opisuju kao „vrata" zato što upravo tamo postaje jasno hoće li se ruptura zadržati na jednom rasjedu ili će preći na susedne sisteme. Ako rupture pređe, može doći do širenja udara kroz široku mrežu rasjeda, sa značajnim posledicama za urbano područje od Los Anđelesa do San Bernardina, Riversidea i Coachella Valleya.
The area drawing the most attention is Cajon Pass, northeast of Los Angeles, where the San Andreas and San Jacinto faults converge. Getty Images
Zašto je situacija zabrinjavajuća
Studija takođe pokazuje da se nivo napetosti na San Andreasu i San Jacintu ujednačio, što može olakšati prenos rupture između ova dva sistema. Iako naučnici i dalje ne mogu tačno predvideti vreme i mesto sledećeg velikog zemljotresa, povećane napetosti i istorijski obrasci pokazuju da su geološki uslovi sada povoljniji za velike događaje nego što su bili tokom velikog dela poslednjeg milenijuma.
A rupture starting on one fault could spread across a broader network, affecting communities from Los Angeles to San Bernardino, Riverside and the Coachella Valley. Getty Images/Cavan Images RF
Šta to znači za stanovništvo
Skoro 170 godina nakon razornog zemljotresa magnitude ~7,9 koji je pogodio Fort Tejon 1857. godine, Južna Kalifornija danas ima mnogo više stanovnika i znatno složeniju infrastrukturu — puteve, pruge, električne i vodovodne mreže — koje bi bile ugrožene u slučaju velikog udara. Studija je podsetnik da su rizici veći zbog veće gustoće naseljenosti i modernih kritičnih objekata.
Napomena: Studija ne znači da će „Veliki" zemljotres uskoro sigurno nastupiti, ali ukazuje na rastuće geološke rizike. Stručnjaci i dalje ističu važnost pripreme i jačanja otpornosti kritične infrastrukture.
Izvori i metodologija: AGU Journal; analiza uključuje geološke zapise, radiokarbonsko datiranje, istorijske dokumente i dinamičke simulacije prenosa napetosti između rasjeda.
Pomozite nam da budemo bolji.
