Arheolozi su na Steli 46 u El Palmaru (Campeche, Meksiko) identifikovali Long Count datum 8.7.1.0.0, koji se preračunava na 31. avgust 180. godine n.e. Ako je tumačenje tačno, to je najraniji poznati Long Count zapis u niskim oblastima Maja, više od sto godina stariji od prethodnog rekorda iz Tikala. Očitavanje je omogućeno fotogrametrijom i 3D skeniranjem visoke rezolucije (0,1 mm), ali istraživači ukazuju na moguće alternativno očitavanje (npr. 8.7.0.5.0). Nalaz naglašava značaj digitalnih metoda za rekonstrukciju oštećenih natpisa i ulogu kalendara u legitimizaciji majanske vlasti.
Razrušeni Spomenik Otkriva Najraniji Long Count U Niskim Oblastima Maja — Datum Iz 180. Godine
Archaeologists Found the Oldest Ever Maya Dateunderworld111 - Getty Images
Arheološko otkriće u El Palmaru pomera granice naše hronologije Majanskog sveta. Na Steli 46 istraživači su identifikovali Long Count datum koji bi mogao biti najraniji poznati zapis te vrste u niskim oblastima Maja.
Šta je Long Count?
Majanski kalendarski sistem, koji potiče još od Olmeka a kasnije je razvijen i usavršavan od strane Maya, sastoji se od tri međusobno povezana kalendara: 260-dnevnog divinacionog, 365-dnevnog sunčanog i Long Count sistema koji prati duže hronološke periode. Long Count beleži vreme pomoću pet vrednosti od najveće (b'ak'tun, ~400 godina) do najmanje (k'in, jedan dan), a njegov početak se računa od datuma 4 Ajaw 8 Kumk'u, odnosno 11. avgusta 3114. p.n.e.
Otkriće na Steli 46
U novoj studiji objavljenoj u časopisu Ancient Mesoamerica, tim predvođen Kenichirō Tsukamotom (University of California, Davis) iznosi da bočna strana Stela 46 u El Palmaru (država Campeche, Meksiko) sadrži Long Count zapis 8.7.1.0.0. To se, po njihovom preračunavanju, poklapa sa datumom 31. avgusta 180. godine n.e., što bi ovu stelu učinilo najranijim poznatim Long Count zapisom u niskim oblastima Maja — više od sto godina starijim od prethodnog rekorda na Tikal Steli 29 (8.12.14.15.0, 8. juli 292. n.e.).
Kako su uspeli da pročitaju izgrebane natpise
Stele su izložene vremenu i oštećenjima; Stela 46 stara je oko 2.000 godina i natpisi su delimično izbrisani. Istraživači su koristili fotogrametriju i visokorezolutno 3D skeniranje koje beleži detalje do 0,1 mm. Digitalni model je potom osvetljavan iz različitih uglova u softveru, što je omogućilo rekonstruisanje izlizalih hijeroglifa i očitavanje Long Count brojeva.
Neizvesnosti i alternative
Autori priznaju da postoji mogućnost alternativnog očitavanja: umesto 8.7.1.0.0, zapis bi mogao glasiti i 8.7.0.5.0, što bi odgovaralo 18. februaru 180. g. n.e. Ipak, bez obzira na tu varijantu, Stela 46 ostaje među najstarijim i najvažnijim Long Count zapisima otkrivenim u regionu.
"Stela 46 iz El Palmar-a i naknadni spomenici sugerišu da je Long Count igrao ključnu ulogu u kontinuitetu kraljevske vlasti tokom Klasičnog perioda," pišu autori.
Zašto je ovo važno
Ovo otkriće pomera hronološke granice upotrebe Long Count sistema u niskim oblastima Maja i ukazuje da su prakse beleženja dugih vremenskih ciklusa bile uspostavljene ranije nego što se ranije verovalo. Nalaz takođe ističe vrednost savremenih digitalnih metoda u rekonstrukciji oštećenih arheoloških zapisa i doprinosi razumevanju kako su datumi služili legitimaciji i kontinuitetu kraljevske vlasti kod drevnih elita.
Napomena: Iako tumačenje datuma deluje ubedljivo, naučna je opreznost opravdana dok dodatna ispitivanja i poređenja sa drugim nalazima ne potvrde konačno očitavanje.
Pomozite nam da budemo bolji.
