Novo istraživanje pokazuje da je "hladni blob" u Severnom Atlantiku odgovoran za pomeranje indijskog letnjeg monsuna od 1999. godine. To je dovelo do približno 25% više padavina na severozapadu Indije i oko 4% manje u Indo-Gangetskoj niziji, što ozbiljno ugrožava poljoprivredu i bezbednost hrane. Simulacije koje su uklonile i potom vratile hladni blob ukazuju na uzročnu vezu: promena u Atlantskom temperaturnom gradijentu menja mlazne struje i atmosferske blokade koje preusmeravaju monsunske padavine.
Severnoatlantski "hladni blob" Menja Indijski Letnji Monsun i Ugrožava Više Od Milijarde Ljudi
Shifts in the Indian summer monsoon affect more than 1 billion people across South Asia. | Credit: DIBYANGSHU SARKAR/AFP via Getty Images
Ogroman pojas nenormalno hladne površinske vode u Severnom Atlantiku, poznat kao "hladni blob", povezan je sa značajnim pomeranjem indijskog letnjeg monsuna — promenom koja ugrožava poljoprivredu i egzistenciju više od milijardu ljudi, pokazuje novo istraživanje objavljeno u časopisu AGU Advances.
Veza između Atlantika i monsuna otkriva ranije neprepoznatu klimatsku povezanost koja može pomoći meteorolozima da unaprede predviđanja u Južnoj Aziji i razumevanje klimatskih promena u drugim regionima.
Indijski letnji monsunski sistem traje od juna do septembra i formira se usled temperaturne razlike između toplog severnog Indijskog okeana i hladnijih voda južno od ekvatora. Tradicionalno su najobilnije monsunske padavine padale duž zapadne obale Indije i u velikoj oblasti poznatoj kao Indo-Gangetska nizija. Međutim, od 1999. godine zabeležen je trajan pomak u obrascima padavina.
Prema autorima studije, severozapad Indije sada prima oko 25% više padavina tokom monsunske sezone nego pre 1999. godine, dok Indo-Gangetska nizija beleži otprilike 4% manje. Takve promene imaju ozbiljne posledice za poljoprivredu jer su usevi i sistemi navodnjavanja prilagođeni starom obrascu padavina.
"India je uglavnom zavisna od poljoprivrede," rekao je prvi autor studije Mahendra Nimmakanti iz Centra za atmosferske i okeanske nauke Indian Institute of Science. "Povećane padavine na severozapadu izazivaju bujice i gubitke useva, dok suše u Indo-Gangetskoj niziji smanjile prinose."
Ranija istraživanja su povezivala promene u monsunu sa oscilacijama Atlantske meridionalne prenosne cirkulacije (AMOC), mreže okeanskih struja koje transportuju toplotu ka severnoj hemisferi. Podaci ukazuju na to da se AMOC usporava, što znači da u Severni Atlantik stiže manje toplote — i u tom se regionu pojavljuje pomenuti "hladni blob" jugoistočno od Grenlanda.
Northwest India now gets 25% more rain during the monsoon season than it did before 1999, and this shift has also increased flooding risk in Pakistan. | Credit: Sabir Mazhar/Anadolu via Getty Images
Da bi istražili uzročnost, naučnici su u desetinama klimatskih modela uneli istorijske podatke o padavinama i temperaturama površine mora. Ti modeli reproducirali su promene monsuna zabeležene u poslednjih 27 godina, ali je to bila korelacija, ne dokaz uzročnosti.
Autori su zatim uradili eksperimente u kojima su u simulacijama uklonili i ponovo dodali "hladni blob". Rezultati su pokazali da hladni pojas stvara snažan temperaturni gradijent u Severnom Atlantiku koji menja mlazne struje i atmosferu iznad Evroazije. Konkretno, došlo je do jačanja mlazne struje iznad Severnog Atlantika i formiranja pojačanog blokirajućeg sistema iznad Urala, što preusmerava vlažan vazduh ka severozapadu Indije.
"Reč je o pomeranju područja visokog i niskog pritiska i talasnom putu koji polazi iz Severnog Atlantika," objasnio je koautor Matthew Huber sa Purdue University.
Ove promene su važne jer više od 1 milijarde ljudi u Indiji i okolnim zemljama zavisi od monsuna za hranu i prihode. Rezultati studije, objavljeni 27. aprila, mogu pomoći u boljem predviđanju ekstremnih poplava i suša tokom monsunske sezone u Indiji, Pakistanu i susednim regionima.
Ipak, ostaje neizvesno kako će se monsunski obrasci razvijati usled daljeg klimatskog zagrevanja, jer klimatski modeli i dalje daju različite projekcije za Severni Atlantik, a i drugi klimatski faktori mogu uticati na sistem u budućnosti.
Dodatne posledice i neizvesnosti
Autori upozoravaju da je neophodno bolje razumevanje povezanih mehanizama između okeana i atmosfere kako bi se unapredile dugoročne projekcije i planiranje u poljoprivredi i upravljanju vodnim resursima. Ova studija predstavlja korak ka formulisanju teorije koja će pomoći predviđanju budućih promena monsuna.
Pomozite nam da budemo bolji.
