Studija je pokazala da fotografije mrežnjače, obrađene pomoću mašinskog učenja, mogu otkriti suptilne promene povezane sa većim rizikom od Alchajmerove bolesti godinama pre kliničke dijagnoze. Analiza 62.876 snimaka iz UK Biobanke ukazala je na markere kao što su vaskularno stvrdnjavanje, smanjena gustina krvnih sudova i stanjivanje optičkog nerva. Iako ovi nalazi ne predstavljaju ranu dijagnozu, mogu poslužiti kao nenametljiv biomarker kumulativnog rizika i podsticaj za dalje studije.
Sled Buduće Alchajmerove Bolesti Može Biti Skriven U Vašoj Mrežnjači
(Norman Zeb/Moment/Getty Images)
Nova studija sugeriše da fotografije mrežnjače, analizirane pomoću mašinskog učenja, mogu otkriti suptilne promene koje ukazuju na povećan rizik od razvoja Alchajmerove bolesti godinama pre dijagnoze.
YouTube Thumbnail
Mrežnjača (retina) je svetlosno osetljivo tkivo na zadnjem delu oka koje sadrži više slojeva neurona i sitnih krvnih sudova. Promene u tim strukturama mogu biti jedan od najranijih spoljašnjih pokazatelja dubljih neuroloških procesa.
An image of a human retina taken during an eye exam. (Gregory Adams/Moment/Getty Images)
Šta su istraživači uradili?
Tim predvođen biomedicinskim inženjerom Ruogu Fangom sa Univerziteta Florida analizirao je 62.876 fotografija mrežnjače prikupljenih od više od 40.000 učesnika iz UK Biobank baze podataka. Koristeći duboke neuronske mreže, AI model je pokušao da predvidi 12 faktora koji su povezani sa većim rizikom za Alchajmerovu bolest—uključujući pol, pušenje, obrasce spavanja, konzumaciju alkohola, depresiju, starost, telesnu masu i krvni pritisak.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Koji su ključni nalazi?
Modeli su identifikovali suptilne retinalne markere koji su češći kod osoba koje su kasnije razvile Alchajmerovu bolest. Među tim znacima su vaskularno stvrdnjavanje, smanjena gustina krvnih sudova i stanjivanje optičkog nerva. Takođe je zapaženo suženje malih arterija i arteriola u mrežnjači, što može ukazivati na širu neurovaskularnu disfunkciju.
„Snimanje mrežnjače funkcioniše manje kao zamena za upitnik, a više kao integrisani biološki senzor kumulativnog rizika,“ kaže Ruogu Fang.
Važno je naglasiti da ove slike same po sebi ne postavljaju ranu dijagnozu Alchajmerove bolesti. One otkrivaju asocijacije i suptilne obrasce koji ukazuju na prisustvo faktora rizika. Potrebna su dodatna istraživanja i longitudinalne studije da bi se utvrdilo da li i kako se ovi retinalni nalazi mogu koristiti u kliničkoj praksi.
Šta to znači za pacijente i kliničku praksu?
Fotografije mrežnjače se već rutinski prave kod pacijenata sa dijabetesom, glaukom ili kataraktom, pa bi, ako se ovi nalazi potvrde, takvi snimci mogli postati pristupačan i nenametljiv izvor podataka za procenu rizika od demencije. Autori ističu da je trenutni rezultat pre svega obećavajući signal, a ne gotova dijagnostička metoda.
Istraživanje je objavljeno u časopisu Journal of Alzheimer's Disease. Dok nauka napreduje, korisno je fokusirati se na opšte faktore rizika—kontrolu krvnog pritiska, zdravu ishranu, redovnu fizičku aktivnost i dobar san—koji su dokazano povezani sa smanjenjem rizika od kognitivnog pada.
Pomozite nam da budemo bolji.
