Analiza T&E upozorava da rast dimenzija automobila može smanjiti kapacitet uličnog parkiranja u velikim evropskim gradovima za 8,5–14% do 2040. U Londonu bi to značilo oko 100.000 manje parking mesta. Porast SUV vozila povezan je i sa procenjenih ~400 dodatnih smrtnih slučajeva godišnje u UK i EU do 2040. T&E poziva na uvođenje standarda za ograničavanje veličina vozila i podsticanje "right-sizing".
Carspreading Preti Gradovima: Do Jednog Od Sedam Uličnih Parking Mesta Može Nestati Do 2040.
Streets are becoming dominated by “oversized” vehicles that cities “simply weren’t designed for,” traffic researchers in Europe say. Sebastian Gollnow/dpa
Analiza think-tanka Transport & Environment (T&E) upozorava da kontinuirani rast prosečnih dimenzija automobila — naročito SUV modela — ozbiljno ugrožava kapacitet uličnog parkiranja i bezbednost u gradovima. Termin koji koriste kritičari, "carspreading", opisuje fenomen širenja vozila na račun javnog prostora i mesta za pešake.
Ključni nalazi istraživanja
Studija pokazuje da se od 2000. godine prosečna dužina novoregistrovanih automobila povećavala za oko 1,2 cm godišnje, dok su ukupna visina, visina haube i širina rasli otprilike 0,5 cm godišnje. Ako se taj trend nastavi, kapacitet uličnog parkiranja u velikim evropskim gradovima mogao bi biti smanjen između 8,5% i 14% do 2040. godine. To bi značilo da bi, prema proceni T&E, London mogao ostati bez oko 100.000 parking mesta.
Paris has increased parking fees for SUVs, however most European cities have no measures in place to limit the loss of city space to oversized cars. Michael Evers/dpa
Istraživanje takođe ukazuje na bezbednosne posledice: porast većih SUV vozila potencijalno bi mogao dovesti do oko 400 dodatnih smrtnih slučajeva godišnje u Velikoj Britaniji i Evropskoj uniji do 2040. u poređenju sa scenarijem u kojem se dimenzije vozila vraćaju na nivo iz 2015. godine.
Zašto je to problem za gradove?
T&E ističe da su evropski gradovi projektovani za manje automobile i da širenje vozila utiče na:
London could lose about 100,000 parking spaces due to increasingly wide SUVs, researchers have warned. Jan Woitas/dpa
- Kapacitet javnih površina i dostupnost parkinga,
- Kvalitet života — manje prostora za bicikliste, pešake i zelene površine,
- Bezbednost učesnika u saobraćaju, naročito ranjivih korisnika.
"Proizvođači automobila decenijama su favorizovali velike i skupe modele nauštrb manjih. Nakon 25 godina rasta, naše ulice su preovlađene velikim SUV-ovima za koje gradovi jednostavno nisu projektovani," rekla je Anna Krajinska, direktorka T&E UK.
Preporuke i posledice
T&E poziva na uvođenje jasnih standarda koji bi ograničili rast dimenzija vozila i podsticali "right-sizing" — odnosno izbor vozila odgovarajućih gradskim uslovima. Bez takvih mera, autori upozoravaju, opštine će biti primorane da reorganizuju ulice, često na štetu javnog prostora i bezbednosti.
Šta to znači za Srbiju? Iako su konkretne brojke fokusirane na UK i EU, trend rasta dimenzija vozila i njegov uticaj na gradski prostor relevantni su i za srpske gradove koji se suočavaju sa sličnim izazovima: ograničenim prostorom, potrebom za sigurnijim ulicama i očuvanjem javnih površina.
Ukoliko gradske vlasti i regulatori ne reaguju, posledice će biti vidljive u skupljem i manje dostupnom parkiranju, smanjenom javnom prostoru i potencijalnom povećanju rizika na ulicama.
Pomozite nam da budemo bolji.
