Arheološko istraživanje u Belizeu otkriva da su neki pripadnici elite drevnih Maja imali telo sahranjeno u Muklebal Tzul, dok su im izvađeni zubi položeni u pećinu Bats'ub, udaljenu ~26 km. U pećini je pronađeno 226 zuba, jade perla i zrna kakaa; genomske analize pokazuju da je žena iz pećine bila predak elitnih linija. Istraživači smatraju da je prenos zuba ritual povezan s verovanjem u podzemni svet i legitimacijom vlasti.
Maje Su Sahranjivale Zube Kilometrima Daleko — Nova Studija Objašnjava Ritual
Ancient Maya people were buried miles away from their teeth. Now scientists know why
Nova studija otkriva zagonetnu praksu elite drevnih Maja: neki posmrtni ostaci su sahranjivani na jednom mestu, dok su određeni zubi tih istih osoba položeni u udaljenu pećinu — verovatno kao deo rituala povezanog s podzemnim svetom i legitimacijom vlasti.
Ključni nalazi
Na arheološkom lokalitetu Muklebal Tzul (MKB) u današnjem Belizeu, istraživači su analizirali 341 skeletni uzorak koji pripada 107 pojedinaca iz Klasičnog perioda (250–900. n.e.). Kod 24 osobe utvrđeno je da su im neki zubi zasebno položeni u pećinu Bats'ub (BS), udaljenu oko 26–26,5 km preko izuzetno nepristupačnog terena.
U pećini Bats'ub ukupno je pronađeno 226 zuba, od kojih je 24 direktno povezana s pojedincima sahranjenim u MKB. Dve tuceta zuba bile su položene pored skeleta odrasle žene kojoj je uklonjena glava; na tom mestu stajala je posuda s jednom jadeitenom perlom. U blizini su nađene i donje vilice bez zuba, pojedinačni zubi i pet zrna kakaa.
Xunantunich Mayan Temple in Belize (Getty Images)
Genetika i društveni kontekst
Genomske analize pokazale su da je žena iz pećine bila predak četvrtog stepena jedne od elitnih loza grobnice na Plazi, što potvrđuje vezu između ostataka u pećini i elitnih porodica iz MKB. Na osnovu toga, istraživači zaključuju da je prenos zuba bio nameran i simbolički — deo «složenog pogrebnog uređenja vezanog za podzemni svet».
Pećine i planine u drevnoj Mezoamerici smatrane su svetim mestima: ulazi u mitološki vodeni podzemni svet kroz koje su vođe izvodile rituelnu komunikaciju s precima i božanstvima.
Značenje prakse
Autori studije naglašavaju da su elita i vladari Klasičnog perioda gradili svoj autoritet povezujući se s precima i silama podzemlja. Odabir udaljene pećine kao mesta za polaganje skeletnih elemenata sugeriše da je Bats'ub imao posebne verske i političke konotacije za stanovnike MKB — čak i uprkos višednevnom i opasnom putu do pećine.
Zaključno, ovakvi rituali još jednom potvrđuju da je položaj i način sahranjivanja u svetu drevnih Maja bio snažno povezan sa društvenim statusom i legitimacijom moći tokom života.
Napomena: Svi brojevi i lokaliteti zasnovani su na objavljenim arheološkim nalazima iz istraživanja na Muklebal Tzul i pećini Bats'ub.
Pomozite nam da budemo bolji.
