Sažetak: Oko 50 avganistanskih migranata tvrdi da su ih turske granične snage pretukle, svukle i isterale ka iranskoj granici tokom ledenih oluja, pri čemu je najmanje 20 ljudi, prema njihovim tvrdnjama, umrlo od smrzavanja. Jedanaest od dvanaest koji su dali izjave BBC-ju izgubilo je udove zbog teških smrzotina, uključujući jednog 13-godišnjaka. Tursko ministarstvo odbacuje optužbe, dok aktivisti upozoravaju na porast nasilnih push-back praksi i opasnih ruta kroz planine.
Avganistanski migranti tvrde: Turska granična policija ih je pretukla i ostavila u snegu — najmanje 20 mrtvih, desetinama amputirani udovi
Twenty-one-year-old Shahsawar's legs and hands were ultimately amputated [BBC]
Upozorenje: Tekst sadrži opise nasilja i teških povreda koji nekim čitaocima mogu biti uznemirujući.
Temperatures had plummeted to -15C in eastern Turkey, where the Afghan boys and men say they were caught by border guards [Anadolu via Getty Images]
Oko 50 avganistanskih migranata koji su u januaru pokušali da stignu do Evrope tvrdi da su ih turske granične snage pretukle, svukle i isterale prema iranskoj granici tokom olujnog i veoma hladnog vremena. Prema njihovim navodima, najmanje 20 ljudi je umrlo od smrzavanja, dok je jedanaestorica od dvanaestoro ispitanih izgubilo udove zbog teških smrzotina.
Alawaldin, 23, says the migrants were stripped and forced to crawl on their stomachs [BBC]
Šta su migranti ispričali
Migranti, svi uzrasta do 25 godina, rekli su BBC-ju da su sredinom januara bili privedeni u istočnom turskom gradu Vanu nakon što su krijumčari preveli grupu preko iranske granice. Shahsawar (21) opisuje kako je ubrzo po dolasku priveden, postavljen u red i pretučen.
[BBC]
"Podigao sam ruke — bile su lake. Oba su mi bila odsečena", kaže Shahsawar, koji se probudio u bolnici u Kabulu i otkrio da su mu amputirane obe ruke i obe noge.
Prema njihovim tvrdnjama, migranti su bili zadržavani u hladnom skladištu nekoliko noći, dobijali su samo vodu i suv hleb jednom dnevno i bili su prisiljavani na težak fizički rad, poput nošenja drva i čišćenja snega.
Asim, 13, was found in the snow, wet, poorly dressed and too cold to speak [BBC]
Nasilni „push-back“ i smrtonosna noć
Migranti opisuju posebno nasilnu epizodu 25. januara: navodno su ih poređali, tukli gvozdenim šipkama, skinuli im odeću, vezali ruke i gurali kroz bodljikavu žicu ka Iranu tokom snažne snežne oluje i pri temperaturama do -15°C. Mnogi su se izgubili u snegu; jedan dečak, Danial, pronađen je mrtav.
Most of Alawaldin's toes were amputated because the group could not get medical attention on time [BBC]
Shahsawar se priseća da su on, 13-godišnji Asim i još jedan muškarac, Ahmed, pokušali da se sakriju pored kamena. Ahmed je prestao da diše, Asim je pronađen prehlađen i sa teškim smrzotinama, a Shahsawar je preživеo samo zahvaljujući tome što ga je Asim pokazao spasiocima.
Ultimately, the migrants including 24-year-old Navid Ullah, pictured here, were taken to Kabul for medical treatment [BBC]
Medicinski tok i povratak u Avganistan
Migranti tvrde da im je u Iranu odbijen pristup bolničkoj pomoći. Avganistanska ambasada u Teheranu kasnije je saopštila da je intervenisala, a Crveni polumesec je transportovao preživele prvo u Herat, a potom u Kabul radi dalje medicinske nege. Za mnoge je pomoć stigla prekasno: kod Shahsawara i još desetorice delovi tela su pocrneli zbog smrznutosti i morali su na amputacije.
Reakcije i kontekst
Tursko Ministarstvo spoljnih poslova odbacilo je optužbe kao neutemeljene i saopštilo da granične snage postupaju u skladu sa nacionalnim i međunarodnim zakonima, kao i da zadržanim migrantima obezbeđuju neophodnu pomoć. Iranske vlasti su takođe kontaktirane radi komentara.
Aktivisti i lokalni advokati iz Vana navode da su ovakvi "push-back" incidenti postali češći od 2021. godine, kada su talibani preuzeli vlast, i da pojačano nadgledanje granica pritiska migrante da biraju opasnije rute kroz planine, što povećava rizik od hipotermije i smrti.
Stručni komentar o smrznutinama
Medicinski stručnjaci podsećaju da se teške smrzotine mogu uspešno lečiti ako se interveniše brzo. Dugotrajna izloženost hladnoći, nedostatak hitne medicinske pomoći i odlaganje transporta u odgovarajuće zdravstvene ustanove znatno povećavaju rizik od gangrene i potrebe za amputacijom.
Zaključak: Navodi migranata ukazuju na ozbiljne optužbe o torturi, nasilnim odbacivanjima (push-backs) i uskraćivanju pomoći koje zahtevaju nezavisnu istragu. Priče preživelih ističu humanitarnu i pravnu dimenziju migracionih politika i prakse na granicama.
Pomozite nam da budemo bolji.
