Studija objavljena u Nature Communications otkriva da su vulkanske stene iz Pilbara kratona sadržale dokaze da je voda pre oko 3,1 milijarde godina prodirala duboko u Zemlju. Istraživači predlažu mehanizam nazvan dripduction, pri kojem teži, vodom natopljeni delovi kore tonu u mantl i oslobađaju vodu koja menja sastav magmi. Ovo otkriće pomaže da se razjasni rani vulkanizam, formiranje kontinenata i rana povezanost površine i unutrašnjosti planete.
Drevne stene otkrivaju: Voda je oblikovala Zemlju pre 3,1 milijarde godina
An example of variolitic pillow lavas in the Whundo Group. The black spots are a feature known as varioles, which form in water-rich lavas.
Ključni tragovi o poreklu naše planete — i mogućem poreklu života — sačuvani su u vulkanskim stenama stare ~3,1 milijardu godina iz Zapadne Australije. Analiza tih stena pokazuje da je voda već u tom ranom periodu prodirala duboko u Zemlju i uticala na vulkansku aktivnost.
Šta su istraživači otkrili?
Studija objavljena u časopisu Nature Communications sugeriše da su procesi koji danas recikliraju vodu kroz Zemlju bili delimično aktivni i pre više od tri milijarde godina. Geolozi su iz hemijskih otisaka u stenama Pilbara kratona rekonstruisali događaje iz perioda pre oko 3,1 milijarde godina i pronašli dokaze da su velike količine vode dospevale u dublje slojeve Zemlje i uticale na formiranje magmi.
This image shows part of the Hamersley Basin in Western Australia, which lies on the southern Pilbara Craton. A craton is the stable, geologically inactive core of an ancient continent. The Pilbara Craton has remained intact, surviving the affronts of plate tectonics and erosion since the Archean Eon (four billion to 2.5 billion years ago).Image: NASA.
Kako je voda stigla tako duboko bez moderne tektonike ploča?
Iako moderna tektonika ploča — sa stalnim subdukcijama u kojima jedna ploča klizi ispod druge — možda još nije bila uspostavljena u to vreme, istraživači predlažu drugi mehanizam nazvan dripduction. Tokom dripduction-a, teži i vlažni segmenti hladne zemljine kore povremeno se slegnu i uruše u topliji mantl ispod, noseći sa sobom značajne količine vode. Oslobođena voda menja hemiju mantla i doprinosi stvaranju magmi koje hrane vulkanske erupcije.
„Rana Zemlja je bila previše vruća da bi ploče funkcionisale kao danas, pa je do sada bilo nejasno da li je površinska voda mogla da dospe tako duboko“ — rekao je dr Eric Vandenburg, koautor studije i geokemičar sa Univerziteta u Adelajdi.
Zašto je ovo važno?
Otkrivanje ranog „uvoza" vode u mantl menja razumevanje kada i kako su unutrašnjost i površina Zemlje bile povezane. Procesi poput dripduction-a mogu objašniti rani vulkanizam sličan današnjem u Pacifičkom prstenu vatre, kao i raniji nastanak kontinenata i hemijskih uslova koji su mogli podržati formiranje života.
Ukratko, iako Zemlja pre 3,1 milijarde godina nije funkcionisala identično kao danas, ključni elementi reciklaže vode već su bili aktivni — što pokazuje da je mlada planeta bila dinamičnija i kompleksnija nego što se ranije mislilo.
Pomozite nam da budemo bolji.
