Studija predstavljena na Kongresu o gojaznosti i objavljena u American Journal of Preventive Medicine povezuje unos ultra-prerađene hrane sa oko 23–38% događaja povezanih sa kardiovaskularnim bolestima u Kanadi 2019. godine. Autori procenjuju da su to 58.200–96.000 novih slučajeva i 10.600–17.400 smrtnih ishoda, a smanjenje unosa UPF za 20–50% moglo bi sprečiti značajan broj obolelih i preminulih. Istraživači predlažu mere kao što su porezi, jasnije označavanje i ograničenje marketinga, dok kritičari upozoravaju da studija koristi modeliranje i ne dokazuje uzročnost.
Ultra-prerađena hrana može doprineti četvrtini slučajeva srčanih bolesti, pokazuje studija
In the UK, 56 per cent of calories on average come from UPFs
Novo istraživanje objavljeno u American Journal of Preventive Medicine i predstavljeno na International Congress on Obesity u Meksiku ukazuje da ultra-prerađena hrana (UPF) može doprineti značajnom udelu događaja povezanih sa kardiovaskularnim bolestima.
Nalazi studije
Istraživači, među kojima su stručnjaci sa University of Montreal, analizirali su kanadske podatke i procenili da je između 23% i 38% svih događaja povezanih sa srčanim i vaskularnim bolestima (infarkti, moždani udari i srodni ishodi) u 2019. godini moglo biti pripisano unosu UPF. To odgovara proceni od 58.200 do 96.000 novih slučajeva i 10.600 do 17.400 smrtnih ishoda, uz hiljade slučajeva onesposobljavanja.
Mogući uticaj smanjenja unosa
Autori modela procenjuju da bi smanjenje unosa ultra-prerađene hrane za 20–50% moglo sprečiti između 16.800 i 45.900 novih slučajeva i između 3.100 i 8.300 smrtnih ishoda povezanih sa kardiovaskularnim bolestima.
Šta su UPF?
Ultra-prerađena hrana obuhvata proizvode kao što su sladoled, čips, beli hleb, prerađeno meso (npr. šunka) i gazirana pića. UPF često sadrže visoke nivoe zasićenih masti, slobodnih šećera i natrijuma, kao i aditive i sastojke koji se ne koriste pri kuvanju od svežih sastojaka (konzervansi, emulgatori, veštačke boje i ukusi).
How the nutrition experts avoid UPFs
Preporuke istraživača
Autori pozivaju na kliničke i javnozdravstvene intervencije usmerene na smanjenje unosa UPF kao deo prevencije kardiovaskularnih bolesti. Predlozi obuhvataju regulative poput poreza na nezdrave proizvode, obaveznog označavanja na prednjoj strani pakovanja, ograničenja marketinga i ciljeva za reformulaciju industrijskih proizvoda.
Kritike i ograničenja
"Ovo je modelistička studija, nije kliničko ispitivanje — ne meri šta se zaista dogodilo ljudima koji su jeli više ili manje ultra-prerađene hrane," rekao je prof. Alberto Fiore (Abertay University).
Stručnjaci ukazuju da studija koristi podatke iz 2015. i modeliranje, pa ne dokazuje direktnu uzročnost. Deo efekta u analizi dolazi pretežno od gaziranih pića zaslađenih šećerom i prerađenih mesnih proizvoda — kategorija čija štetnost dugo vremena objašnjavaju nutritivni faktori (visok šećer, zasićene masti, natrijum, nizak sadržaj vlakana).
Kontext za čitaoca
U Ujedinjenom Kraljevstvu UPF čine oko 56% ukupnog energetskog unosa u proseku, a kod tinejdžera i do 68%. Te stope su znatno više nego u nekim drugim evropskim zemljama, što dodatno ističe važnost društvenih i strukturnih mera u oblikovanju prehrambenih navika.
Zaključak: Studija pruža procenu potencijalnog doprinosa ultra-prerađene hrane opterećenju kardiovaskularnih bolesti i poziva na javnozdravstvene mere, ali nalazi zahtevaju oprez prilikom tumačenja zbog metodoloških ograničenja i faktora nutritivne kvalitete hrane.
Pomozite nam da budemo bolji.
