Iran je zapretio napadom na RAF Fairford nakon izveštaja da su B-1B bombarderi navodno poleteli iz te baze. Dva EA-37B "Compass Call" aviona su stigla na Fairford; Britanija poručuje da je spremna da brani svoje teritorije i baze koristeći slojevitu vazdušnu i protivraketnu odbranu. Stručnjaci sumnjaju da Iran može uspešno pogoditi Fairford raketama velike daljine; realniji rizici su dronovi i napadi u neposrednoj blizini.
EA-37B Stižu Na RAF Fairford Dok Iran Preti Napadom — Šta To Znači Za Bezbednost U Evropi
Two EA-37B Compass Call electronic warfare jets arrived at RAF Fairford amid a new buildup of U.S. forces as tensions with Iran mount.
Iran je u četvrtak uputio pretnje prema RAF Fairfordu u Ujedinjenom Kraljevstvu nakon objava da su B-1B bombarderi američkog vazduhoplovstva navodno poleteli sa te baze i učestvovali u napadu na Iran. Nekoliko sati pre pretnji na bazu su iz Sjedinjenih Država stigla dva elektronska ratna aviona EA-37B «Compass Call».
(Matt Belcher)
Šta je saopštio Iran i izvori bliski IRGC
Proiranski medij Tasnim, koji ima veze sa Iranskom revolucionarnom gardom (IRGC), na Telegramu je optužio SAD da su prešle sa lansiranja krstarećih raketa sa brodova na upotrebu bombardera B-1B iz baze Fairford. Tekst je naveo:
"Svaka baza koja se koristi za invaziju na iransku teritoriju je naš legitimni cilj."Tasnim i IRGC nisu precizirali metode ili raspored mogućeg napada.
(Matt Belcher)
Reakcija britanskih vlasti
Britanski zvaničnici su poručili da je Ujedinjeno Kraljevstvo spremno da se brani. Vlada je podsetila na mešoviti, slojeviti sistem vazdušne i protivraketne odbrane koji uključuje Royal Navy, British Army i Royal Air Force, kao i snažnu saradnju sa NATO saveznicima. U okviru Defense Investment Plan izdvojeno je 790 miliona funti za jačanje zaštite domovine i baza, kao i preko 2 milijarde funti za dodatne kapacitete protivdron i unapređenje flote Eurofighter Typhoon.
(Matt Belcher)
Koliko je realna pretnja udarom na Fairford?
Iranske sposobnosti da pogode RAF Fairford direktnim raketnim udarom na udaljenosti od oko 2.400 milja deluju upitno. U martu je Iran, prema izveštajima, ispalio dve rakete ka Diego Garcia — ostrvskoj američko-britanskoj bazi — pri čemu je jedna oborena a druga nije postigla cilj. To ukazuje na tehnička ograničenja u izvođenju preciznih udara na tako velike daljine.
(Matt Belcher)
Realniji scenariji uključuju napade u bliskom dometu (npr. skriveni dronovi pored pista, kako je pokazala ukrajinska "Operation Spider Web") ili lansiranje jednokratnih napadačkih dronova s brodova. Iran je i u prošlosti trenirao operacije lansiranja bespilotnih letelica sa mora.
(Matt Belcher)
EA-37B Compass Call — šta donosi
EA-37B je verzija bazirana na poslovnom džetu Gulfstream G550, duboko modifikovana za elektronsko ratovanje. Sistemi misije su delom preneti sa starijih EC-130H, ali EA-37B donosi i nove sposobnosti — od ometanja radara i komunikacija do geolokacije izvora emitovanja. SAD planiraju nabavku deset aviona EA-37B kako bi zamenile sve stariju flotu EC-130H.
A U.S. Air Force EA-37B Compass Call aircraft assigned to the 55th Electronic Combat Group at Davis-Monthan Air Force Base, Arizona, is parked at Ramstein Air Base, Germany, as part of its first stop in the European theater for a scheduled road show, Jan. 26, 2026. (U.S. Air Force photo by Senior Airman Edgar Grimaldo) Senior Airman Edgar Grimaldo
Američki zvaničnici su potvrdili da baze poput RAF Fairford rutinski ugoste prolazne američke letelice prema važećim sporazumima o pristupu i baziranju.
An EC-130H Compass Call assigned to Davis-Monthan Air Force Base, Arizona, takes off for a Weapons School Integration mission at Nellis Air Force Base, Nevada, May 29, 2024. (U.S. Air Force photo by Senior Airman Jose Miguel T. Tamondong) Staff Sgt. Jose Miguel Tamondong
Širi kontekst: pojačano američko prisustvo
Ovo se dešava dok SAD povećavaju spremnost i premještaju snage prema regionu — od raspoređivanja F-16 i bombadera do slanja medicinskog osoblja i specijalnih snaga. Neki analitičari ocenjuju da takve premještanja daju administraciji više opcija za eventualno širenje operacija, ali i služe kao jasna poruka Teheranu i drugim akterima u regionu.
Procena i implikacije
Pretnja prema RAF Fairford je nova i ozbiljna pojava u narativu sukoba, iako njena stvarna realizacija tehnički deluje malo verovatna. Bezbednosne službe u Britaniji i na američkim instalacijama će to shvatiti ozbiljno i pojačati mere opreza. Najveći i najverovatniji rizici u narednom periodu su napadi bespilotnim letelicama i sabotaže u bliskom dometu, a ne direktni udari raketama velike daljine.
Kontakt za autora: howard@twz.com
Pomozite nam da budemo bolji.
