Serija napada vozilima u Nemačkoj pokazuje raznolike motive: terorizam, ekstremizam, lične osvete i teški psihijatrijski poremećaji. Između 2018. i najnovijeg napada na Prajd u Berlinu više od 30 ljudi je poginulo u sličnim incidentima. Neki počinioci su osuđeni na doživotne kazne, dok su drugi smešteni u psihijatrijske ustanove. Događaji su pokrenuli pojačane mere bezbednosti na javnim skupovima.
Kada automobili postanu oružje: Talas napada vozilima u Nemačkoj
A police officer walks among the trees near the Tiergarten, passing a wrecked white vehicle that had crashed into a tree. On the sidelines of Christopher Street Day in Berlin, the vehicle had plowed into a crowd. One woman was killed and 16 other people were injured, some seriously. (is associated with: «When cars become weapons: Germany's troubled history with car rammings») Sebastian Gollnow/dpa
Subotnji napad kombijem usmeren protiv Prajd parade u Berlinu predstavlja najnoviji u nizu incidenata u kojima su vozila iskorišćavana kao oružje protiv civila. U poslednjih nekoliko godina u Nemačkoj su se ponavljali slučajevi u kojima su napadači kamionima, SUV vozilima ili kombijima namerno udarali u pešake — često osobe koje nisu poznavali. Motivi su različiti: od islamskog i desničarskog ekstremizma, preko ličnih osveta, do posledica teških psihijatrijskih poremećaja. Između 2018. godine i najnovijeg napada na Berlinski Prajd, više od 30 ljudi je poginulo u sličnim incidentima.
Ključni slučajevi
Berlin, božićni vašar — 19. decembar 2016. Dvanaest osoba je poginulo, a desetine su povređene kada je Anis Amri ukrao kamion i oborio ga u prepun božićni vašar. Pre toga je usmrtio vozača kamiona koji je kasnije priznat kao 13. žrtva. Amri je bio povezan sa Islamskom državom i kasnije je ubijen u bekstvu.
Magdeburg, božićni vašar — 20. decembar 2024. Taleb Al-Abdulmohsen probio je betonske barijere iznajmljenim vozilom i uleteo u gužvu. Pet žena i devetogodišnji dečak su poginuli, stotine su povređene. U junu 2026. osuđen je na doživotni zatvor; sud je utvrdio kompleksne motive, uključujući fantazije osvetе, a stručnjak je dijagnostikovao narcistički poremećaj ličnosti.
Christmas market stalls stand behind a barrier at Magdeburg's Christmas market, where the previous evening, a driver rammed into a group of people. Several people were killed and injured in the attack. (is associated with: «When cars become weapons: Germany's troubled history with car rammings») Jan Woitas/dpa
Trier, pešačka zona — 1. decembar 2020. 51-godišnji muškarac je ubrzao SUV i namerno udario u prolaznike u centru Trijera. Šest ljudi je poginulo, među njima i beba stara devet nedelja. Sud je utvrdio paranoidnu šizofreniju; počinilac služi meru u psihijatrijskoj bolnici.
Volkmarsen, karneval — februar 2020. Tokom karnevala vozač je uleteo u masu, teško povredivši 88 ljudi, uključujući 26 dece. Vozač je osuđen na doživotni zatvor.
Münster — april 2018. Napadač je kamperom udario u ljude ispred paba, potom izvršio samoubistvo. Dve osobe su poginule, 20 je povređeno; motivi su povezani s mentalnom nestabilnošću.
Mourners light candles at the Porta Nigra historical center a day after five people were killed and others injured after an SUV driver ran down people at a pedestrian area. (is associated with: «When cars become weapons: Germany's troubled history with car rammings») Harald Tittel/dpa
Drugi slučajevi (izbor): Bottrop i Essen (januar 2019) — vozač s desničarskim motivima; Witzenhausen (oktobar 2021) — napad na decu ispred vrtića, počinilac sa paranoidnom šizofrenijom; München (februar 2025) — incident koji se istražuje kao islamski terorizam; Mannheim (mart 2025) i Leipzig (maj 2026) — slučajevi bez dokazanih političkih ili verskih motiva, često povezani sa mentalnim problemima.
Obrazac, uzroci i reakcije
Iako neki napadi imaju jasne ideološke motive i u pojedinim slučajevima se tretiraju kao terorizam, značajan broj incidenta proizilazi iz ličnih problema napadača ili iz ozbiljnih psihijatrijskih poremećaja. Pravosudne odluke variraju: neki počinioci dobijaju doživotne kazne zatvora, dok su drugi smešteni u sigurnu psihijatrijsku ustanovu.
Organizatori javnih događaja i lokalne vlasti su pojačali bezbednosne mere — uvođenje betonskih barijera, bolja kontrola vozila u blizini pešačkih zona i unapređena saradnja obaveštajnih službi i mentalno-zdravstvenih institucija.
Posledice ovih napada su višestruke: gubitak života, trajne fizičke i psihičke povrede preživelih, pomeranje javne debate ka merama bezbednosti i bolji nadzor potencijalnih pretnji. Istovremeno, slučajevi pokazuju potrebu za boljom prevencijom radikalizacije i većim fokusom na mentalno zdravlje.
U znak sećanja, građani su palili sveće i postavljali barijere na božićnim vašarima i drugim javnim mestima nakon napada — simboli tuge, ali i podsetnik na potrebu za kolektivnom odbranom i podrškom žrtvama.
Pomozite nam da budemo bolji.
