Timovi za nadzor ebole u Buniji rade s minimalnim resursima: često samo četiri automobila za celo područje. Mnoge zdravstvene ustanove ne prijavljuju sumnjive slučajeve, pacijenti odbijaju testiranje, a osoblje često nije plaćeno od 15. maja. Zvanično je registrovano 3.200 slučajeva i 1.405 smrtnih ishoda, a WHO procenjuje da je stvarni broj 2–4 puta veći.
U tragovima ebole: Kako preopterećeni timovi za nadzor u Buniji pokušavaju da obuzdaju epidemiju
Members of the Civil Protection, a local community-based team that works to help mitigate the spread of the Ebola virus and ensure burials happen safely and quickly, wearing personal protective equipment (PPE), load in to a coffin the body of an unidentified man, who according to his family, died of Ebola, after retrieving it from his house, as aid agencies intensify efforts to contain a new Ebola outbreak involving the Bundibugyo strain, in Bunia, Ituri province, Democratic Republic of Congo, July 10, 2026. REUTERS/Gradel Muyisa Mumbere
BUNIA, Demokratska Republika Kongo — Timovi za nadzor ebole u Buniji rade u izuzetno otežanim uslovima: često imaju na raspolaganju samo četiri vozila za celo područje, a logistika, manjak iskusnog osoblja i neisplaćene plate ograničavaju brzu reakciju.
Charles Mambo, the supervisor at the Ceca-20 cemetery, walks past graves during an interview with Reuters, as aid agencies intensify efforts to contain an Ebola outbreak caused by the Bundibugyo virus, in the Ebola hit Mungwalu, Djugu Territory, Ituri province, Democratic Republic of Congo, July 14, 2026. REUTERS/Gradel Muyisa Mumbere
Na terenu: rutinske runde, ozbiljni propusti
Dr Moubarack Kano krenuo je na rutu svojim belim Subaru Foresterom jer su zvanična vozila bila zauzeta. Sa kolegom i fasciklama hitnih prijava, obišao je klinike i zdravstvene centre u gradskim četvrtima gde svakodnevno otkriva propuste u prijavljivanju sumnjivih slučajeva.
Members of the Civil Protection, a local community-based team that works to help mitigate the spread of the Ebola virus and ensure burials happen safely and quickly, wearing personal protective equipment (PPE), handle a wooden coffin before loading the body of an unidentified man, who according to his family, died of Ebola, as they attend to retrieve it from his house, as aid agencies intensify efforts to contain a new Ebola outbreak involving the Bundibugyo strain, in Bunia, Ituri province, Democratic Republic of Congo, July 10, 2026. REUTERS/Gradel Muyisa Mumbere
U više ustanova pregledom dnevnika utvrđeno je da osoblje nije prijavljivalo pacijente centralnim vlastima — neki su pogrešno dijagnostikovani (npr. tifus), drugi su odbijali testiranje ili su rezultati stizali prekasno. Sve to onemogućava brzo praćenje lanaca prenošenja i identifikaciju kontakata.
A drone view shows Reuters correspondent Clement Bonnerot walking at the Ceca-20 cemetery, as aid agencies intensify efforts to contain an Ebola outbreak caused by the Bundibugyo virus, in Mungwalu, Djugu Territory of Ituri province, Democratic Republic of Congo, July 14, 2026. REUTERS/Gradel Muyisa Mumbere
„Otkrivamo bolest tek nakon što se već proširi. Mi je samo jurimo.“ — dr Moubarack Kano
Razlozi i posledice
Najčešći razlozi za neizveštavanje su strah zdravstvenih centara od gubitka pacijenata (i prihoda), troškovi telefonskih poziva za osoblje i nedostatak obuke. Dr Rachel Ulingisayi, koja nadgleda bunijske timove, navodi primere kada su pozivi stizali prekasno: roditelj koji je prvobitno prijavio bolest dece, dva dana kasnije javio je da su deca preminula.
Dr. Moubarack Kano, 40, a Congolese physician who serves as the medical director of the Centre Neuro-Psychopathologique in Bunia, looks at medical records at a health facility, as aid agencies intensify efforts to contain an Ebola outbreak involving the Bundibugyo strain, in Bunia, Ituri province, Democratic Republic of Congo, July 10, 2026. REUTERS/Gradel Muyisa Mumbere
U nekim slučajevima porodice odbijaju prebacivanje ili testiranje dece — tim je čak poslao psihologa da razgovara sa majkom koja nije poverovala da deca imaju ebolu.
Skala epidemije i operativni izazovi
Epidemija je zvanično zabeležila 3.200 potvrđenih slučajeva i 1.405 smrtnih ishoda, ali WHO procenjuje da je stvarni broj dva do četiri puta veći. Virus koji cirkuliše u ovoj rundi pripada soju Bundibugyo — relativno retkom soju za koji ne postoje odobrena vakcina ni specifičan tretman i čiji rani simptomi mogu biti blaži.
Kano je jedan od 27 terenskih istražitelja u Buniji; seća se da je tokom epidemije 2018–2020. imao više prostora za istragu i obuku timova. Sada, kaže, loše planiranje, logistički čepovi i zapošljavanje neiskusnog osoblja otežavaju odgovor od samog početka. Mnogi radnici tvrde da nisu primili plate od proglašenja epidemije 15. maja.
Ministarstvo zdravlja DRC i Nacionalni institut za javno zdravlje nisu odmah odgovorili na zahteve za komentar, dok je kongoski ministar zdravlja najavio rad na rešavanju problema isplata. Na jednom od poslednjih obilazaka, timovi u zaštitnim odelima pripremali su bezbedno sahranjivanje i dezinfekciju, dok je Kano sastavljao spisak kontakata — s osećajem da je virus već dalje od otkrivenog žarišta.
Zaključak
Situacija u Buniji ilustruje kako nedostatak resursa, loša komunikacija i socijalna nepovjerenja mogu omogućiti da se epidemija proširi daleko izvan registrovanih brojeva. Brža isplata plata, bolja obuka osoblja, pouzdana logistika i dostupnost telefonskih sredstava mogli bi značajno poboljšati ranu detekciju i kontrolu širenja.
Pomozite nam da budemo bolji.
