Kalifornijski autonomni brod snimio kineski „duh‑brod“ u EEZ Filipina — kompanija tvrdi da je prvi privatni snimak

Zapanjujući 42‑sekundni snimak koji je napravio autonomni površinski dron kompanije Seasats prikazuje kineski razarač koji se zadržava unutar ekskluzivne ekonomske zone (EEZ) Filipina. Reuters je brod identifikovao kao razarač Narodnooslobodilačke vojske Kine (PLA) tip 052D, koji je zabeležen oko 65 milja od ostrva Luzon u Bashi kanalu 16. juna.

Seasats, a San Diego startup, told The California Post that its drone, the Lightfish USV, was "conducting a commercial operation to prove the feasibility of autonomous operations in the Taiwan Strait." Obtained by CA Post

Seasats, startap iz San Dijega, kaže da je dron Lightfish — autonomni površinski brod (USV) dužine 12 stopa — bio na komercijalnoj misiji „da dokaže izvodljivost autonomnih operacija u Tajvanskom moreuzu“ kada je zabeležio snimak. Kompanija navodi da je brod identifikovan na osnovu rasporeda palube, nadgrađa, dizalice i jarbola koji su se poklopili sa arhivskim snimcima.

The ships can be operated far from shore. The boats listen for acoustic messages underwater, which it then translates into radio signals that it beams up to satellites and back to the ships' operator on shore. Seasats

Kako funkcioniše Lightfish

Prema Seasatsu, Lightfish može dugo da ostane na moru — dizajniran je da radi mesecima i može da se lansira sa zadnjeg dela pick‑up vozila. Plovilo prikuplja akustične signale pod vodom, prevodi ih u radio‑signal i prenosi podatke preko satelita do operatora na obali. Kompanija ističe da dron može da beleži koordinate, prati vremenske uslove, detektuje prisustvo podmornica, kao i da uoči krijumčarenje i nezakonite ribolovne aktivnosti.

Three Seasat unmanned surface vessels floating on the water. Seasats

„Možemo da odemo, snimimo izbliza i zabeležimo sve podatke o kineskom brodu,“ rekao je izvršni direktor Seasatsa Mike Flanigan.

Seasats smatra da je ovaj snimak prvi te vrste koji je napravila privatna američka firma. Kompanija navodi da je tokom godina imala više susreta sa kineskim ratnim brodovima, uključujući situacije u kojima plovila nisu emitovala identitet preko sistema Automatic Identification System (AIS).

China did not acknowledge the ship in comment to Reuters. The Phillippines appeared to warn China, saying that it is reminding "all parties to avoid actions that would escalate tensions, especially if found trespassing through the Philippines' Exclusive Economic Zone." Seasats

Širi kontekst i reakcije

Seasats je u maju javno predstavio sposobnosti svojih autonomnih plovila za prikriveno praćenje kineskih brodova, što je kompaniji donelo milionske ugovore u oblasti odbrane. Firma navodi da je jedno od njihovih plovila zabeležilo više kineskih ratnih brodova duboko unutar ekskluzivne ekonomske zone Tajvana, a da nijedno od tih plovila nije slalo AIS signale.

Filipini su, prema izveštajima, pozvali sve strane da izbegavaju postupke koji bi mogli da eskaliraju tenzije, posebno u slučaju ulaska u filipinsku EEZ. Kina nije odgovorila na zahtev za komentar upućen Reutersu.

Seasats je privukao pažnju investitora i država: kompanija je prikupila oko 40 miliona dolara od investitora i dobila približno 100 miliona dolara kroz državne ugovore, navode izvori iz firme.

Zašto je ovo važno: Dronovi poput Lightfisha pokazuju kako privatni autonomni sistemi mogu dopuniti državne senzore u praćenju aktivnosti na moru, naročito u spornim ili teško dostupnim delovima poput Tajvanskog moreuza i okolnih EEZ regiona.