Studija pokriva opštine u Kolumbiji (2010–2020) i pokazuje da faktori mesta — uzgoj koke, rudarenje i transportni koridori — bolje predviđaju stope ubistava nego prisustvo oružanih grupa. Nasilje se klasteriše u zapadnom koridoru, a uslovi u susednim opštinama značajno utiču na lokalne stope ubistava. Autori pozivaju na politike koje menjaju ekonomske i institucionalne uslove na terenu, umesto oslanjanja samo na hapšenja i likvidacije lidera.
Geografija Pobeđuje 'Glave': Zašto Ciljanje Lidera Ne Smanjuje Nasilje u Latinskoj Americi
A graphic shows the correlation between homicide hot spots, gang concentration, and environmental and geographic features.Pires/Guerette/Del Rio/Spencer,CC BY-SA
Studija koja analizira obrasce ubistava po opštinama u Kolumbiji u periodu 2010–2020. pokazuje da okolinske i geografske karakteristike — poput uzgoja koke, rudarenja i važnih transportnih koridora — bolje predviđaju lokalne stope ubistava nego sama prisutnost oružanih grupa.
Ključni nalazi
Korišćenjem statističkih modela istraživači usmereni na place-based kriminologiju uporedili su uticaj okolinskih faktora sa prisustvom naoružanih aktera (uključujući nekadašnji FARC i njegove disidente, ELN i različite kriminalne sindikate). Rezultati pokazuju:
- Okolinski i geografski faktori su značajni i nezavisni prediktori stope ubistava u opštinama.
- Mnoge istočne opštine sa visokim prisustvom oružanih grupa imale su relativno niske stope ubistava, dok su se žarišta nasilja klasterisala u zapadnom koridoru — gde se preklapaju nelegalni resursi i transportne rute.
- Postoji snažan efekat preliva: uslovi u susednim opštinama (posebno proizvodnja koke i rudarske aktivnosti) značajno utiču na stope ubistava u datoj opštini.
Zašto to menja pristup politici
Nalazi su u direktnoj suprotnosti sa politikama koje se oslanjaju isključivo na izvode "visokoprofilnih" hapšenja ili likvidacija vođa (strategije "kill-the-head"). Ako su nasilje i profitabilnost kriminala ukorenjeni u mestu — u raspodeli nelegalnih ekonomskih mogućnosti i koridorima trgovine — uklanjanje pojedinačnih aktera menja malo suštinske uslove. Na mestu će se pojaviti drugi akteri koji će preuzeti iste tokove i resurse.
Preporuke i praktične mere
Autori navode da bi efikasna politika trebalo da kombinuje bezbednosne mere sa intervencijama koje menjaju ekonomske i institucionalne uslove na terenu. Konkretne preporuke uključuju:
- Programi zamene useva i ruralnog razvoja u regionima pod uzgojem koke;
- Stvaranje legalnih radnih mesta i regulacija u rudarskim zajednicama;
- Jačanje državnog prisustva i koordinisana kontrola duž glavnih saobraćajnih i krijumčarskih koridora;
- Prevencija zasnovana na mestu (place-based) koja ciljano smanjuje atraktivnost teritorija za organizovane grupe.
Ograničenja i pravci za buduća istraživanja
Studija koristi prosečne stope ubistava za deceniju jer nisu bili dostupni godišnji podaci za sve varijable, pa nije moguće pratiti kratkoročne promene. Takođe, analiza se zasniva na nivou opština — administrativne jedinice mogu biti velike i heterogene, pa buduća istraživanja treba da se sofisticiranije pozabave nivoima kvartova ili ulica i da testiraju isti okvir u drugim državama Latinske Amerike (npr. Meksiko, regioni Centralne Amerike).
Zaključak: Prevencija nasilja zahteva pomeranje fokusa sa isključivog cilja na počinioce ka intervencijama koje menjaju mesta i uslove koji omogućavaju kriminal.
Autori: Stephen Pires (Florida International University), Dylan Spencer (Georgia Southern University), Juan Del Rio (Florida International University) i Rob T. Guerette. Rad je objavljen u recenziranom časopisu Crime Science. Autori navode da nemaju relevantne finansijske veze koje bi uticale na rezultate.
Pomozite nam da budemo bolji.
