Studija na skoro 394.378 ispitanika (2006–2018) otkriva pad kompozitnih kognitivnih rezultata u SAD, što je opisano kao mogući obrnuti Flynn efekat. Najveći padovi zabeleženi su među osobama od 18 do 22 godine i manjim nivoima obrazovanja, dok je verbalno rezonovanje ostalo relativno stabilno. Prostorna rotacija u 3D se poboljšala — moguće zbog većeg izlaganja video-igrama. Istraživanje ne može da utvrdi uzroke zbog dizajna podataka i zahteva dalja ispitivanja.
Obrnuti Flynn Efekat: Da Li Nam Se Inteligencija Menja? Podaci Iz SAD (2006–2018)
(biffspandex/E+/Getty Images)
Studija zasnovana na podacima prikupljenim između 2006. i 2018. ukazuje na opšti pad kompozitnih kognitivnih rezultata među američkim odraslim osobama — trend koji je opisan kao mogući "obrnuti Flynn efekat". Ipak, promena nije univerzalna: neke sposobnosti padaju, dok druge rastu.
Kratak podsetnik: šta je Flynn efekat?
Flynn efekat opisuje dugoročni porast prosečnih rezultata IQ testova tokom većeg dela 20. veka, po imenu istraživača Jamesa Flynna. Objašnjenja su uključivala bolje ishranjivanje, šire i ranije obrazovanje i složenije okruženje.
YouTube Thumbnail
Šta je novo u ovoj studiji?
Socijalna naučnica Elizabeth Dworak i saradnici ispitali su gotovo 394.378 ispitanika (uzrast 18–90) koji su rešavali zadatke iz International Cognitive Ability Resource (ICAR) putem online SAPA platforme. Umesto jedinstvenog IQ rezultata, istraživači su analizirali više kognitivnih domena i ukupni kompozitni skor tokom 13 godina.
Koje oblasti su se promenile?
Smanjenje: Kompozitni rezultati su opali tokom perioda posmatranja. Najizraženiji padovi su u zadacima matrix reasoning (apstraktno prepoznavanje obrazaca) i u zadacima sa serijama slova i brojeva (logičko zaključivanje).
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Stabilno: Verbalno rezonovanje (vokabular i opšte znanje) pokazalo je relativno male promene koje ne podržavaju jasan pad u toj oblasti.
Poboljšanje: Sposobnost mentalne rotacije u tri dimenzije porasla je tokom perioda — moguće objašnjenje je veća izloženost video-igrama i digitalnim sadržajima koji razvijaju prostornu vizualizaciju.
YouTube Thumbnail
Kome je najizraženije pala izvedba?
Najstrmiji padovi primećeni su među mladima od 18 do 22 godine i među ispitanicima sa nižim nivoom obrazovanja. Trend je bio prisutan i kod muškaraca i kod žena, kao i u različitim starosnim grupama.
"Provela sam nedelje vraćajući se kroz sav kod... Mislila sam da sam nešto pogrešno uradila, ali mentor je rekao: 'Ne, matematika ti je tačna.'" — Elizabeth Dworak
Mogući uzroci i ograničenja
Autori ne tvrde da su utvrdili uzrok. Istraživanje koristi ponovljene preseke (repeated cross-sectional), što znači da pokazuje promene na nivou populacije, ali ne dokazuje uzročnost. Pad je započeo pre pandemije i pre širenja generativnih AI alata, pa su zaključci o direktnoj povezanosti sa tim faktorima neosnovani. Neki komentatori ukazuju na tehnološke i kulturološke promene (npr. rast upotrebe pametnih telefona i promena navika čitanja) kao moguće doprinose, ali to ostaje spekulacija.
Zaključak
Rezultati ukazuju na kompleksnu sliku: dok određene vrste rezonovanja slabe, prostorne sposobnosti jačaju. To sugeriše da se kognitivni profili populacije menjaju u skladu sa društvenim i tehnološkim promenama, ali nijedna jednostavna priča o "opadanju inteligencije" nije dovoljna bez daljih longitudinalnih i uzročno-orijentisanih studija. Rad je objavljen u časopisu Intelligence.
Pomozite nam da budemo bolji.
