Piramide Meroe, UNESCO-v spomenik u Sudanu, ozbiljno su zapuštene zbog rata i obustave konzervatorskih radova. Akumulirani pesak i rastuća koncentracija soli oštećuju krhke kamene blokove i drevne natpise, a stručnjaci upozoravaju na rizik od urušavanja. Klimatske promene i raspršena radna snaga dodatno pogoršavaju stanje lokaliteta. UNESCO beleži više od 100 oštećenih kulturnih mesta i najmanje 22 opljačkana ili uništena muzeja od početka sukoba.
Piramide Meroe Na Ivici Propadanja: Rat, Pesak i So Nagrižu Drevne Grobnice
The Meroe pyramids stand at the Meroe archaeological site in Bejrawiya, Sudan, Saturday, Aug. 1, 2026. (AP Photo/Mohnd Blal)(AP Photo/Mohnd Blal)
BEJRAWIYA, Sudan — Sukob koji od aprila 2023. razara Sudan ozbiljno ugrožava integritet drevnog lokaliteta Meroe, zaštićenog kao UNESCO-vov svetski spomenik. Konzervatorski radovi su potpuno obustavljeni, a akumulirani pesak, rast trave i sol počinju da oštećuju krhke kamene blokove i natpise.
Šta se događa na lokalitetu
Meroe, oko 200 kilometara severno od Hartuma, obuhvata više od 200 piramida koje su između 800. p.n.e. i 350. n.e. služile kao kraljevske grobnice Kraljevstva Kuš. Zbog prekida radova i odsustva stalne zaštite, pesak se nagomilava na vrhovima piramida i prodire u unutrašnjost hramova, dok trava i korov prekrivaju arheološke zone.
Stručni alarmi
"Sajt bi mogao da doživi katastrofu i mogući su kolapsi," upozorava arheolog Mahmoud Suleiman.
"Pesak se snažno nakupio na piramidama, pa čak i unutar hramova, a trava naglo raste," kaže Mustafa Ahmed, jedan od čuvara lokaliteta. "Piramide su se znatno pogoršale i počele su da opadaju kamene ploče."
Antikvitetski inspektor Mohamed Mubarak objašnjava da so iz nakupljenog peska prodire u pogrebne hramove i razara "inherentno krhke" kamene blokove, preteći erozijom drevnih natpisa i reljefa.
Uzroci i širi kontekst
Prema stručnjacima, kombinacija faktora ubrzava propadanje: klimatske promene koje pojačavaju eroziju i pomeranje peska, rat koji je raspršio stručne timove i radnike, kao i nemogućnost stranih istraživačkih misija da nastave rad zbog bezbednosne nestabilnosti.
UNESCO je upozorio da je od početka sukoba više od 100 kulturnih lokaliteta u Sudanu oštećeno, a najmanje 22 muzeja opljačkano ili uništeno. Stručnjaci strahuju da bi, ukoliko se stanje ne stabilizuje i ne obnove mere zaštite, Meroe mogao da doživi trajna oštećenja ili delimične kolapse.
Napomena: Ovo je galerija fotografija urednika AP koja dokumentuje trenutni stepen zapuštenosti i štete na lokalitetu Meroe.
A family visits the Meroe pyramids at the Meroe archaeological site in Bejrawiya, Sudan, Friday, July 31, 2026. (AP Photo/Mohnd Blal)(AP Photo/Mohnd Blal)
A pyramid's stone blocks stand at the Meroe archaeological site in Bejrawiya, Sudan, Saturday, Aug. 1, 2026. (AP Photo/Mohnd Blal)(AP Photo/Mohnd Blal)
A pyramid stands at the Meroe archaeological site in Bejrawiya, Sudan, Saturday, Aug. 1, 2026. (AP Photo/Mohnd Blal)(AP Photo/Mohnd Blal)
The burial chamber is inside a pyramid at the Meroe archaeological site in Bejrawiya, Sudan, Saturday, Aug. 1, 2026. (AP Photo/Mohnd Blal)(AP Photo/Mohnd Blal)
A man sits beside a pyramid at the Meroe archaeological site in Bejrawiya, Sudan, Saturday, Aug. 1, 2026. (AP Photo/Mohnd Blal)(AP Photo/Mohnd Blal)
A visitor runs their hand along the stone blocks of a pyramid at the Meroe archaeological site in Bejrawiya, Sudan, Sunday, Aug. 2, 2026. (AP Photo/Mohnd Blal)(AP Photo/Mohnd Blal)
A guide, left, speaks with a visitor at the Meroe archaeological site in Bejrawiya, Sudan, Sunday, Aug. 2, 2026. (AP Photo/Mohnd Blal)(AP Photo/Mohnd Blal)
A tree stands in front of a pyramid at the Meroe archaeological site in Bejrawiya, Sudan, Saturday, Aug. 1, 2026. (AP Photo/Mohnd Blal)(AP Photo/Mohnd Blal)
Ancient carved reliefs decorate the interior wall of a pyramid chapel at the Meroe archaeological site in Bejrawiya, Sudan, Saturday, Aug. 1, 2026. (AP Photo/Mohnd Blal)(AP Photo/Mohnd Blal)
A visitor walks among the Meroe pyramids at the Meroe archaeological site in Bejrawiya, Sudan, Saturday, Aug. 1, 2026. (AP Photo/Mohnd Blal)(AP Photo/Mohnd Blal)
Pomozite nam da budemo bolji.
