U ranim jutarnjim satima oko 12. avgusta očekuje se retka nebeska pojava: šest planeta biće vidljivo u istoj oblasti neba. Vidljive će biti Jupiter, Merkur, Mars, Uran, Saturn i Neptun — za Uran je preporučljiv dvogled, a za Neptun teleskop. Događaj će biti vidljiv sa obe hemisfere, a istog dana su moguće i Perseidi i delimično/totalno pomračenje Sunca u ograničenim regionima.
12. avgust — Šest planeta prave nebesku "paradu" pre zore
A Falcon 9 rocket launches July 13 on a mission to deliver SpaceX's Starlink satellites to its constellation in low-Earth orbit.(Provided by the Vandenberg Space Force Base)
U narednim danima na nebu će se pojaviti retka vizura koju laik često naziva planetarnom parandom: nekoliko planeta Sunčevog sistema biće vidljivo u istoj oblasti neba, kao da marširaju gotovo u liniji. Takva pojava privlači pažnju ljubitelja neba jer istovremeno pruža priliku da se posmatra više planeta bez teleskopa.
Termin "planetarna parada" je kolokvijalan; astronomi ga ponekad nazivaju i prividnim poravnanjem, jer prave, savršene geometrijske linije među planetama praktično nema — sve je stvar perspektive sa Zemlje.
Kada i gde posmatrati
Glavni datum za posmatranje je sreda, 12. avgust. U Sjedinjenim Državama i većini sveta najbolje su rane jutarnje sate, pre izlaska Sunca. Zavisno od lokacije, povoljni dani mogu biti i utorak, 11. avgust ili četvrtak, 13. avgust — izbor najboljeg dana zavisi od vremena izlaska Sunca i lokalnih uslova horizonta.
Koje planete ćete videti
Prema aplikaciji Star Walk i podacima Planetary Society, sledeće planete biće vidljive (gledano od istoka ka zapadu/jugo-zapadu):
- Jupiter
- Merkur
- Mars
- Uran
- Saturn
- Neptun
Najlakše za uočiti biće Jupiter i Mars zbog svoje sjajne pojave. Uran se obično vidi uz pomoć dvogleda, dok je za Neptun uglavnom potreban teleskop i mračnije nebo. Merkur i Jupiter će se nalaziti nisko na horizontu — njihov pogled lako može biti zaklonjen zgradama, drvećem ili jutarnjim sjajem Sunca.
Kako se pripremiti
Andrew Fazekas iz organizacije Astronomers Without Borders savetuje sledeće:
- Ustanite rano: budite na lokaciji najmanje 45 minuta pre izlaska Sunca.
- Izaberite mesto sa jasnim pogledom na istočni i južni horizont — što je horizonte čišći, to bolje.
- Udaljite se od svetlosnog zagađenja (gradova) radi boljeg kontrasta.
- Ponesite dvogled ili teleskop za slabije vidljive planete (Uran, Neptun).
- Koristite aplikacije za planiranje posmatranja kao što su Stellarium ili SkySafari.
- Proverite vremensku prognozu i ponesite sredstva protiv komaraca ako ćete biti napolju.
Ostali nebeski događaji istog datuma
Istog dana, 12. avgusta, u nekim regionima biće moguće posmatrati i pomračenje Sunca — ukupno pomračenje neće biti vidljivo iz većeg dela kontinentalnih SAD; neke oblasti, od Aljaske do Severne Karoline, mogu zabeležiti delimično pomračenje uz upotrebu specijalnih naočara za posmatranje Sunca. Takođe, meteorski roj Perseidi dostiže maksimum između večeri 12. avgusta i jutra 13. avgusta, pa je to posebno bogat period za ljubitelje neba.
Ove informacije su zasnovane na izvorima USA TODAY, Planetary Society i aplikacije Star Walk. Autorka originalnog teksta je Julia Gomez.
Napomena: Vidljivost planeta uvek zavisi od lokalnih uslova: tačnog vremena izlaska Sunca, lokalnog horizonta, svetlosnog zagađenja i vremenskih prilika. Proverite lokalne mape neba ili aplikacije za tačne koordinate i vreme za vašu tačnu lokaciju.
A SpaceX Falcon 9 rocket launches July 21 from the Vandenberg Space Force Base on a Starlink satellite deployment mission. The flight marked the 50th launch of 2026 in California.(Provided by the Vandenberg Space Force Base)
A SpaceX Falcon 9 rocket launches July 21 from the Vandenberg Space Force Base on a Starlink satellite deployment mission. The flight marked the 50th launch of 2026 in California.(Provided by the Vandenberg Space Force Base)
Launch of a SpaceX Falcon 9 rocket carrying 29 Starlink satellites into low-Earth orbit. Launch was at 5:10 a.m. on Tuesday, July 14 from Launch Complex 40 at Cape Canaveral Space Force Station in Florida.(Malcolm Denemark/USA TODAY Network)
A SpaceX Falcon 9 rocket lifts off from Cape Canaveral Space Force Station July 21, 2026, carrying Northrop Grumman’s MRV-MEP satellite, designed to service other satellites while in orbit.(Craig Bailey/USA TODAY Network)
A spectator watches in Florida as a SpaceX Falcon 9 rocket lifts off from the Cape Canaveral Space Force Station.(Malcolm Denemark/USA TODAY Network)
Launch of a SpaceX Falcon 9 rocket with Northrop Grumman's Mission Robotic Vehicle and Mission Extension Pod jetpacks. Launch was at 5:15 p.m. Tuesday, July 21 from Launch Complex 40 at Cape Canaveral Space Force Station in Florida.(Malcolm Denemark/USA TODAY Network)
A SpaceX Falcon 9 rocket lifts off July 21 from the Cape Canaveral Space Force Station in Florida carrying Northrop Grumman’s MRV-MEP satellite, designed to service other satellites while in orbit.(Craig Bailey/USA TODAY Network)
A SpaceX Falcon 9 rocket lifts off July 30 from the Cape Canaveral Space Force Station in Florida.(Craig Bailey/USA TODAY Network)
A SpaceX Falcon 9 rocket lifts off July 30 from the Cape Canaveral Space Force Station in Florida.(Craig Bailey/USA TODAY Network)
The July 30 launch of a SpaceX Falcon 9 rocket carrying a national security payload designed, built and operated by the National Reconnaissance Organization from the Cape Canaveral Space Force Station in Florida.(Malcolm Denemark/USA TODAY Network)
Spectators at Kennedy Point Park in Titusville watch the launch and booster landing of a SpaceX Falcon 9 rocket on July 30 carrying a national security payload designed, built and operated by the National Reconnaissance Organization. Liftoff took place from Launch Complex 40 at Cape Canaveral Space Force Station in Florida.(Malcolm Denemark/USA TODAY Network)
A planetary parade including six planets will be visible in the evening sky on Saturday, Feb. 28.
Pomozite nam da budemo bolji.
