Studija iz Nature Aging pokazuje da senescentne ćelije karcinoma jajnika sekretirovalju fruktozu koja menja mitohondrijalni metabolizam i smanjuje sintezu holesterola u membranama. Manjak holesterola slabi adheziju ćelija, što olakšava njihovo odvajanje iz tumorskih sferoida — ključan korak u metastaziranju. U miševima, sekretom senescentnih ćelija i visoka fruktozna ishrana povećali su širenje tumora; blokada metabolizma fruktoze smanjila je ovu aktivnost. Nalazi su preklinički, ali otvaraju mogućnosti za kombinaciju senolitika i dijetalnih intervencija.
Nova studija: Fruktoza iz senescentnih ćelija može olakšati širenje raka jajnika
Cancer cells secrete a cocktail of factors that affect how they grow and move. (Science Photo Library/Canva)
Novo istraživanje objavljeno u Nature Aging otkriva da senescentne ćelije karcinoma jajnika oslobađaju fruktozu koja menja metabolizam preživelih tumorskih ćelija i povećava njihovu sposobnost da se odvoje i šire.
Senescent cancer cells are still metabolically active, releasing a mixture of molecules, collectively known as SASP (senescence-associated secretory phenotype), which affects neighboring cells. (Cole et al.,Nature Aging, 2026)
Šta su istraživači otkrili?
Tim sa The Wistar Institute ispitivao je ćelije raka jajnika tretirane cisplatinom, hemoterapijom koja često izaziva ćelijsku senescenciju. Iako senescentne ćelije ne dele više DNK, one su metabolički aktivne i luče kompleksan miks molekula (SASP). Istraživači su prikupili kulturološki medijum senescentnih ćelija i primetili da on, bez povećanja proliferacije, značajno povećava odvajanje ćelija iz 3D sferoidnih tumorskih modela — prvi korak u procesu metastaziranja.
YouTube Thumbnail
Fruktoza kao ključni signal
Analize su pokazale da su senescentne ćelije trošile glukozu, ali sekretirovale podignute nivoe fruktoze. Dodavanje fizioloških koncentracija fruktoze u kontrolni medijum reproduciralo je efekat odvajanja ćelija, dok je vraćanje glukoze umanjivalo taj efekat. Dalja ispitivanja su otkrila da fruktoza menja mitohondrijalni metabolizam i dovodi do smanjenja sinteze holesterola.
Spheroid cell cultures detached when treated with the secretome of senescent cancer cells. (Cole et al.,Nature Aging, 2026)
Zašto je smanjenje holesterola važno?
Holesterol stabilizuje ćelijske membrane i doprinosi adheziji ćelija jedna za drugu i za okolno tkivo. Smanjenjem proizvodnje holesterola membrane postaju manje stabilne i manje adhezivne, što olakšava da se ćelije odvoje od tumorskih sferoida i potencijalno započnu proces širenja.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Potvrda u životinjama
U prekliničkim studijama na miševima, materijal koji potiče od senescentnih ćelija povećao je broj metastatskih tumora u poređenju sa materijalom od normalnih ćelija, bez povećanja proliferacije tumorskih ćelija. Takođe, miševi hranjeni ishranom bogatom fruktozom razvili su raširenije metastaze nego oni na ekvivalentnoj glukozi. Kada je onemogućeno ćelijsko metabolisanje fruktoze, zabeleženo je manje odvajanja i migracije ćelija.
Šta ovo znači za ljude?
Autori naglašavaju da su nalazi preklinički — izvedeni na ćelijskim kulturama i miševima — i ne dokazuju da unos fruktoze direktno izaziva metastaze kod ljudi. Ipak, studija ukazuje da molekuli koje oslobađaju senescentne ćelije mogu aktivno remodelirati metaboličko okruženje tumora i podstaći širenje preživelih ćelija nakon hemoterapije.
Istraživači predlažu da kombinacija senolitika (lekova koji ciljano uklanjaju senescentne ćelije) i ciljane dijetalne strategije (npr. smanjen unos jednostavnih šećera ili fruktoze) može biti put za dalje kliničko ispitivanje u cilju smanjenja neželjenih posledica terapije.
Reference: Cole A. i saradnici, Nature Aging, 2026.
Pomozite nam da budemo bolji.
