Nova istraživanja pokazuju da sildenafil može ometati upotrebu holesterola u ćelijama raka, što smanjuje njihovu sposobnost migracije i formiranja metastaza. Preklinički i posmatrački rezultati ukazuju na manju stopu širenja tumora i potencijalno bolje preživljavanje, posebno uz istovremenu upotrebu statina. Ipak, potrebne su randomizovane kliničke studije pre nego što sildenafil postane deo standardne onkološke terapije; posebno je važno razjasniti ranije signale o vezi sa melanomom.
Studija: Sildenafil (Viagra) Može Smanjiti Širenje Raka — Obećavajući Preklinički Nalazi, Potrebne Kliničke Provere
Image: Wikimedia
Istraživanje izraelskog Weizmann Institute of Science, koje je vodio dr Yarden Ariav u laboratoriji prof. Ayelet Erez, ukazuje da sildenafil — aktivni sastojak Viagre — može ometati kako ćelije raka koriste holesterol, čime im otežava migraciju i formiranje metastaza. Rad je objavljen u časopisu Cancer Research i opisuje mehanizam koji je naučnicima posebno zanimljiv, iako su dokazi još uglavnom preklinički i posmatrački.
Kako sildenafil deluje
Autori objašnjavaju da karcinomske ćelije zavise od holesterola da bi održale membransku fleksibilnost potrebnu za kretanje i invaziju susednog tkiva. Sildenafil, prema nalazima, remeti tu upotrebu holesterola — metaforički „skida skelu“ potrebnu ćelijama da se prošire iz primarnog tumora.
Podrška iz različitih studija
- Posmatrački podaci iz iste analize ukazuju da su pacijenti koji su koristili sildenafil pre dijagnoze imali bolje ukupno preživljavanje; efekat je bio najsnažniji kod pacijenata koji su istovremeno koristili statine.
- Švedska studija objavljena u Nature Communications izvestila je o 18% nižem riziku od smrti usled kolorektalnog raka među korisnicima PDE5 inhibitora nakon dijagnoze.
- U modelima na miševima, niska dnevna doza sildenafila smanjila je formiranje kolorektalnih polipa za oko 50% (časopis Cancer Prevention Research).
- Istraživači sa University of Ottawa kombinovali su sildenafil sa inaktivisanom vakcinom protiv gripa i zabeležili smanjenje širenja raka za više od 90% kod miševa — efekat kroz smanjenje supresorskih imunih ćelija i pojačavanje aktivnosti prirodnih ubica (NK ćelija).
Napomena stručnjaka: Onkolozi ističu da su ovi rezultati ohrabrujući, ali da ne znače da pacijenti treba sami da počnu da uzimaju Viagru radi lečenja ili sprečavanja raka. Potrebne su randomizovane kliničke studije.
Melanom i ranija upozorenja
Studija iz JAMA Internal Medicine iz 2014. ukazala je na moguće povišenje rizika od melanoma kod korisnika Viagre, što je izazvalo zabrinutost. Veće istraživanje iz 2017. u Journal of the National Cancer Institute preformulisalo je nalaze: relativno povećanje rizika smanjeno je i primarno se odnosilo na rani (stadijum 0) melanom, dok je apsolutno povećanje rizika bilo procenjeno na oko 0,43%. Mehanističke analize sugerišu da je ipak potreban oprez kod pacijenata sa postojećim melanomom.
Klinički programi i budućnost
Massey Cancer Center trenutno vodi otvorenu kliničku studiju koja kombinuje sildenafil sa ciljnom terapijom regorafenibom kod pacijenata sa naprednim solidnim tumorima. Istraživači koji su pratili smanjenje kolorektalnih polipa smatraju da postojeći podaci opravdavaju planiranje ljudskih studija za kemoprevenciju.
Pošto je sildenafil generički, široko dostupan i jeftin u poređenju sa mnogim onkološkim lekovima, uspeh kliničkih ispitivanja mogao bi otvoriti povoljan odnos troškova i koristi — retkost u savremenoj onkologiji. Ipak, konačna odluka o upotrebi u terapiji zahteva rigorozne, kontrolisane, randomizovane studije.
Savet za pacijente: Ne počinjite samoinicijativno da koristite sildenafil za lečenje ili prevenciju raka. Razgovarajte sa svojim onkologom ili izabranim lekarom pre svake promene u terapiji.
Pomozite nam da budemo bolji.
