BBC otkriva: Ivermektin i fenbendazol se prodaju kao 'tretmani' za rak — stručnjaci upozoravaju

BBC je utvrdio da se ivermektin (antiparazitik) i fenbendazol (veterinarski dewormer) oglašavaju i prodaju kao neprovereni tretmani za rak, dostupni i na internetu, uključujući stranice koje isporučuju u Veliku Britaniju. Istraživanje je pokazalo da su proizvodi bili lako nabavljivi, pa čak i kupljeni od prodavca stepeničnih liftova u južnom Velsu i preko platforme Amazon.

The BBC found fenbendazole and ivermectin on multiple websites offering delivery to UK addresses and successfully made several orders with Amazon [BBC]

Šta je otkriveno

Prikriveni novinar BBC‑ja uspeo je da kupi fenbendazol i ivermektin od prodavca Jasona Sarvera koji je tvrdio da lekovi "smanjuju tumore" i da su efikasni protiv više vrsta raka. Amazon je nakon kontakta sa BBC‑jem uklonio oglase, a Macmillan Cancer Support i vodeći onkolozi upozorili su da nema kliničkih dokaza koji bi podržali ove tvrdnje.

Jared says his mother put her hope into the drugs instead of seeing an oncologist [Jared Wright]

Medicinski i pravni kontekst

Ivermektin je u Velikoj Britaniji lek koji se izdaje na recept i nije odobren za lečenje raka, dok fenbendazol nije registrovan za ljudsku upotrebu. Tokom pandemije korona virusa ivermektin je bio predmet neutemeljenih tvrdnji o "čudotvornom" delovanju, ali kvalitetni klinički podaci nisu potvrdili koristi za Covid‑19 niti za rak.

Kelly put her faith in ivermectin and fenbendazole in the hope of a cure [Jared Wright]

Prema Human Medicines Regulations 2012, stavljanje lekova na tržište bez odgovarajućeg recepta ili od strane nekvalifikovanih lica predstavlja prekršaj. MHRA je navela da može preduzeti izvršne mere, uključujući krivična postupanja, a od 2024. u saradnji sa Border Force zaplenjeno je 27.500 doza fenbendazola i 124.000 doza ivermektina namenjenih ljudskoj upotrebi.

Consultant oncologist Martin Rolles says unproven drugs could make cancer treatment toxic or less effective [BBC]

Opasnosti za pacijente

Konsultant onkolog Martin Rolles i drugi stručnjaci upozoravaju da neprovereni lekovi mogu štetno da utiču na tradiconalni tretman: mogli bi da izazovu neželjene interakcije, povećaju toksičnost ili da učine pacijenta nesposobnim da primi standardnu terapiju. Postoji i rizik od direktnih nuspojava samih supstanci kada se koriste van propisa.

Liz O'Riordan says she has seen people die after believing anecdotes about unproven cancer treatment [BBC]

„Postoje zanimljivi laboratorijski podaci, ali to nije isto što i klinički dokazi“, rekao je Rolles o mogućim antitumorskim efektima ivermektina i fenbendazola.

Dobrotvorne organizacije Macmillan i Cancer Research UK ističu da trenutno "ne postoji realan klinički dokaz" da ovi lekovi leče rak kod ljudi i pozivaju pacijente da se pre konsultuju sa svojim onkolozima.

Liène priče i posledice dezinformacija

U članku su predstavljene i tužne lične priče: Rebecca Holder opisuje kako je prodavac ponudio lekove njenom ocu, a Jared Wright iz SAD tvrdi da je njegova majka odbila konvencionalni tretman i uzimala te lekove pre nego što je preminula. Stručnjaci upozoravaju da anegdote brzo šire lažnu nadu i mogu odvesti ljude od dokazanih terapija.

Poruka za čitaoce: Ako razmišljate o alternativnim tretmanima, razgovarajte sa svojim lekarom ili pozovite relevantne klinike (npr. Macmillan) pre nego što počnete bilo kakvu terapiju. Neosetljivi pristup lečenju može ozbiljno naškoditi zdravlju.

Zaključak: Ivermektin i fenbendazol su predmet internetskih tvrdnji o lečenju raka, ali za sada nema dokaza da su bezbedni ili efikasni za ovaj cilj. Regulatorna tela preduzimaju korake protiv neovlašćene prodaje, dok lekari i humanitarne organizacije pozivaju na oprez i oslanjanje na dokazane terapije.