Studija objavljena u časopisu Cell otkriva da su Neandertalci preneli varijantu receptora za hormon rasta (GHR) koja pojačava ćelijsku reakciju na hormon rasta. Jedna kopija povezana je sa ~270 g više mišićne mase, a dve kopije sa preko 0,5 kg. Varijanta je zastupljena kod ~10% ljudi globalno, do 25% u Južnoj/Jugoistočnoj Aziji, i njen efekat se uglavnom manifestuje nakon puberteta.
Neandertalski gen koji pojačava mišićnu masu — nasledilo ga do 25% ljudi u Aziji
Neanderthals had a genetic variant that helped them pack on more muscle, and they passed it along to some modern humans when we interbred around 47,000 years ago. . | Credit: Patrick AVENTURIER via Getty Images
Nova studija otkriva da su Neandertalci preneli varijantu gena receptora za hormon rasta (GHR) koja pojačava ćelijsku reakciju na hormon rasta i blago povećava mišićnu masu kod modernih ljudi.
Ključni nalazi
Istraživači su utvrdili da neandertalska verzija receptora za hormon rasta sadrži dve promene aminokiselina i jednu deleciju u odnosu na tipičan moderni receptor. Ta varijanta verovatno je ušla u genom modernih ljudi usled ukrštanja pre oko 47.000 godina i danas se nalazi kod otprilike 10% ljudi globalno — do 25% kod populacija južne i jugoistočne Azije, dok je među Evropljanima ređa (~1%) i izgleda odsutna kod osoba afričkog porekla.
Efekti na telo i razvoj
Autori procenjuju da jedna kopija varijante u proseku daje oko 270 g više mišićne mase; dve kopije mogu povećati mišićnu masu za više od 0,5 kg. U laboratorijskim eksperimentima ćelije koje su nosile neandertalsku verziju receptora umnožavale su se oko 40% češće u prisustvu hipofiznog hormona rasta nego ćelije sa uobičajenom verzijom.
„Najupadljivija posledica verovatno bi bila veća mišićna masa, oko 270 grama po jednoj kopiji varijante,“ rekao je koautor Hugo Zeberg (Karolinska Institutet).
Ipak, varijanta ne menja uvek dramatično izgled — razlike su uglavnom blage i uključuju pojačanu signalizaciju na ćelijskom nivou. Takođe su uočene sitne anatomske povezanosti koje podsećaju na neandertalske crte: nešto kraći korenovi zuba i manje razlike u obliku vilice.
Neanderthals went extinct around 40,000 years ago, but passed along key genetic features to modern humans. | Credit: gorodenkoff via Getty Images
Vremenski okvir i mehanizam
Studija sugeriše da varijanta reaguje na hormon rasta koji luči hipofiza, a ne na oblik hormona rasta iz placente. To objašnjava zašto ne utiče na veličinu novorođenčadi, ali dovodi do ubrzanog rasta nakon rođenja — naročito tokom puberteta, kada je lučenje hipofiznog hormona rasta pojačano. U modernim uzorcima razlika se obično ne primećuje kod dece mlađe od oko 11 godina, već se manifestuje kasnije u razvoju.
Metode
Autori su analizirali 10 neandertalskih i 2 denisovanska genoma iz različitih arheoloških nalazišta (Evropa, Balkan, Sibirska i azijska nalazišta) i uporedili ih sa podacima iz modernih biobanki koje sadrže više od 1,1 milion genoma uz povezana fizička merenja. Laboratorijski eksperimenti su uključivali ćelijske linije genetski modifikovane da izražavaju neandertalsku ili modernu verziju receptora.
Širi kontekst
Autori ističu da ova varijanta predstavlja samo jedan od mnogih genetskih i razvojnih faktora koji su oblikovali neandertalsku građu. Robusnost Neandertalaca verovatno je rezultat kombinacije više gena, životnog stila i okoline, a ova nalaz je jedna moguća komponenta te kompleksne slike.
Reference: Studija objavljena 5. avgusta u časopisu Cell; komentari i tumačenja istraživača iz studije i nezavisnih naučnika.
Pomozite nam da budemo bolji.
