Amaterski astronom Joël Lapointe slučajno je 2024. uočio veliki kružni obrazac na Google Maps‑u u regiji Côte‑Nord u Quebecu, centriran na jezeru Marsal. Geolozi pod vodstvom Gordona Osinskog uzeli su uzorke i pronašli cirkon, shatter cones i rastopljeni kamen, dok su laboratorije odredile starost udara na oko 390 miliona godina. Lokalitet je nazvan Uhaachatik Crater nakon konsultacija sa Ekuanitshit Innu savetom. Primer ponovo pokazuje koliko satelitske mape pomažu u otkrivanju skrivenih geoloških lokaliteta.
Slučajno otkriven krater prečnika 15,5 milja: Uhaachatik otkriven preko Google Maps-a
Vantage_DS/Shutterstock
Amaterski astronom Joël Lapointe 2024. godine slučajno je uočio kružni obrazac na satelitskoj slici dok je planirao kampovanje u regionu Côte‑Nord u Quebecu. Obrazac je centriran na jezeru Marsal, oko 62 milje (približno 100 km) severno od Magpieja, i pokazao se kao veliki meteoritni krater prečnika oko 15,5 milja (≈25 km).
Otkriće i terenska ispitivanja
Lapointe je obavestio naučnike, a tim britanskog profesora Gordona Osinskog došao je na teren da uzme uzorke. Satelitski snimci sami po sebi nisu dovoljni za potvrdu — potrebna su geološka ispitivanja i laboratorijske analize.
Google Maps
Dokazi o udaru
Geolozi su u stijenama oko jezera Marsal pronašli nekoliko tipičnih tragova meteoritnog udara: prisustvo cirkona (mineral koji se može oblikovati pri ekstremnim pritiscima i temperaturama), tako zvane shatter cones (konusne strukture koje nastaju u stijenama usled udarnih talasa) i rastopljeni kamen (melt rock) koji zahteva vrlo visoke temperature i pritiske.
Starost i ime lokaliteta
Laboratorijske analize datiraju udar na oko 390 miliona godina. Nakon konsultacija sa lokalnim savetom Ekuanitshit Innu, lokacija je dobila ime Uhaachatik Crater (na Google Maps upisan i kao "Uhackatik"). Po svojoj starosti i veličini, radi se o jednom od značajnijih novije identifikovanih udarnih struktura.
Demiano Silva/Shutterstock
Šira perspektiva i slični primeri
Naučna zajednica danas registruje otprilike 200 poznatih udarnih kratera na Zemlji, a prosečno se svake godine otkrije jedan do dva nova — većina njih manja, sa prečnikom od oko 3 do 6 milja. Alati poput Google Maps-a i Google Earth-a pokazali su se korisnim u takvim pronalascima.
Primeri ranijih otkrića uključuju Kamil Crater (otkriven putem Google Earth-a 2008.), koji je naročito dobro očuvan i ima prečnik od oko 148 stopa (≈45 m), i arheološka i biološka otkrića kao što su oblast Malapa u Južnoj Africi (gde je pronađen Australopithecus sediba) i "Google šuma" oko planine Mabu u Mozambiku, bogata dosad nepoznatim vrstama.
Otkriće Uhaachatik kratera podseća na moć građanske nauke i pristupačnih satelitskih prikaza: često su to upravo radoznivi korisnici i precizne mape koji otkrivaju skrivene tragove geološke prošlosti.
Važno: Iako krater ima veliki prečnik, udar se dogodio stotinama miliona godina pre pojave dinosaurusa — prve dinosauruske vrste pojavile su se tek pre oko 230 miliona godina.
Pomozite nam da budemo bolji.
