Gladiolin, bakterijski antibiotik proizveden od Burkholderia gladioli, u laboratorijskim ispitivanjima tera Candida albicans da se vrati iz invazivne hifalne forme u manje opasnu kvasnu formu. Delo se događa preko pojačavanja proteina Tye7 i Gal4 i ubrzanja glukoznog metabolizma. Gladiolin pokazuje sinergiju sa amfotericinom B u suzbijanju biofilmova, ali su neophodna preklinička i klinička ispitivanja pre primene kod ljudi.
Novo Otkriće Protiv Opasnih Gljivičnih Infekcija: Bakterijski Antibiotik Gladiolin Može "Umiriti" Candida albicans
Candida albicans is mostly harmless in its round, yeasty form. (Science Photo Library/Image Bank Film/Getty Images)
Naučnici su otkrili da bakterijski antibiotik gladiolin može da priguši invazivni potencijal gljivice Candida albicans tako što je primorava da se vrati u manje opasnu kvasnu formu. Reč je o obećavajućem laboratorijskom nalazu koji bi mogao pomoći u borbi protiv rastuće rezistencije na antifungalne lekove.
Zašto je ovo važno?
Gljivične infekcije predstavljaju ozbiljan, ali često zapostavljen javnozdravstveni problem. Prema procenama, gljivične infekcije uzrokuju oko dva miliona smrtnih slučajeva godišnje širom sveta, dok su tretmani ograničeni i ponekad toksični. U takvom kontekstu, pronalazak novih pristupa lečenju ima veliki značaj za moderne medicinske postupke — od transplantacija i intenzivne nege do terapije raka.
YouTube Thumbnail
Šta su Candida albicans i kandidemija?
Candida albicans obično živi na i u telu ljudi bez simptoma, ali može postati patogena kod imunokompromitovanih ili veoma bolesnih pacijenata, naročito nakon velikih operacija ili u prisustvu invazivnih medicinskih uređaja. Kada gljivica prodre u krvotok (kandidemija), infekcija može biti životno ugrožavajuća.
Kako gladiolin deluje?
Gladiolin je bakterijski prirodni produkt koji proizvodi Burkholderia gladioli, bakterija prvobitno izolovana iz pluća pacijenta sa cističnom fibrozom. U laboratorijskim ispitivanjima (u Petri činijama) istraživači su utvrdili da gladiolin podstiče prebacivanje C. albicans iz invazivne hifalne forme nazad u manje invazivnu kvasnu formu. Mehanizam uključuje pojačavanje aktivnosti proteina Tye7 i Gal4 i ubrzanje glukoznog metabolizma gljivice: kada potroši zalihe glukoze, C. albicans se vraća u kvasnu formu.
Gladiolin accelerates the transition from hyphae back to yeast cells. (Bharathwaj et al.,Curr. Biol., 2026)
"Naši nalazi sugerišu da gladiolin može pomoći postojećim lekovima da ubiju opasne gljivične patogene, uključujući rezistentne biofilmove..." — Greg Challis, Monash University.
Sinergija sa postojećim lekovima
Istraživanje je takođe pokazalo da gladiolin ima sinergijski efekat sa antifungalnim lekom amfotericin B: kombinacija je efikasnije suzbila biofilmove C. albicans u laboratorijskim uslovima nego bilo koji od lekova pojedinačno. To otvara mogućnost da se, uz gladiolin, koriste niže i manje toksične doze postojećih antifungalnih sredstava.
Ograničenja i naredni koraci
Važno je naglasiti da su dosadašnji rezultati dobijeni u laboratorijskim uslovima. Pre nego što se gladiolin mišljenje kao terapijska opcija kod ljudi, potrebna su detaljna preklinička ispitivanja i kliničke studije koje će proceniti bezbednost i efikasnost u organizmu ljudi. Takođe, pošto proizvod dolazi iz bakterije koja može biti patogena, istraživači izolaciju i čistu proizvodnju gladiolina vrše u kontrolisanim laboratorijskim uslovima.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Zaključak
Otkrivanje gladiolina kao sredstva koje može da moduliše ponašanje C. albicans predstavlja značajan korak u razvoju novih pristupa protiv gljivičnih infekcija, posebno onih otpornijih na postojeće lekove. Ipak, put do terapije za pacijente još uvek uključuje brojne naučne i regulatorne provere.
Izvor: Current Biology; istraživanje vođeno na Monash University. Ranija istraživanja su pokazala i aktivnost gladiolina protiv bakterija koje uzrokuju tuberkulozu.
Pomozite nam da budemo bolji.
